Combinatiedruk neemt toe in participatiesamenleving

Verschenen: themanummer Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken ‘Arbeid en zorg in de participatiesamenleving’

• Nederlanders zijn steeds drukker met het totaal van betaalde en onbetaalde arbeid. Het aandeel werkenden dat mantelzorg geeft nam tussen 2004-2014 toe van 13% naar 19%. Het aandeel werkende moeders steeg van 71% naar 78%.
• Werkende mantelzorgers hebben gemiddeld meer last van psychische vermoeidheid dan niet-zorgende werknemers. Mantelzorg heeft bij mannen een nadelig effect op hun ervaren gezondheid. Ziekteverzuim stijgt na oppakken van mantelzorg bij zowel mannen als vrouwen.
• Werknemers zijn niet altijd op de hoogte van verlofregelingen of durven dit niet aan te vragen. Een zorgvriendelijke cultuur en medezeggenschap in organisaties zijn van belang.
• Laagopgeleiden en ZZP-ers hebben minder toegang tot arbeid- en zorgregelingen dan hoogopgeleiden en werknemers.
• Overheidsbeleid komt niet overeen met de opvattingen van burgers over zorg: de overheid wil dat burgers de zorg voor hun kinderen meer uitbesteden aan de  kinderopvang en  meer zelf zorgen voor ouderen. Burgers zijn juist terughoudend over kinderopvang en willen een overheid die voor ouderen zorgt.

Dit zijn enkele conclusies uit het themanummer over ‘Arbeid en zorg in de participatiesamenleving’ van Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken dat op
7 januari verschijnt. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en de Universiteit Utrecht zijn initiatiefnemers van dit themanummer. Het bevat bijdragen van diverse wetenschappers en experts.

De overheid streeft naar een hogere arbeidsdeelname en wil ook dat mensen de zorg voor naasten vaker zelf op zich nemen. Van mensen wordt verwacht dat ze op zowel het terrein van arbeid als van zorg meer doen. Het combineren van betaald werk en zorgtaken is daarmee voor veel burgers in het huidige tijdsgewricht een complexe opdracht geworden.

Het themanummer geeft een rijk beeld van de stand van zaken, maar brengt ook een aantal knelpunten aan het licht bij de uitvoering van het overheidsbeleid. Vragen die aan de orde komen, zijn: Wie combineren in Nederland betaald werk en zorg en welke ontwikkelingen hebben zich hierin voorgedaan? Welke gevolgen heeft het combineren van betaald werk met (mantel)zorg voor de gezondheid? Wat kunnen werkgevers doen om uitval door combinatiedruk van werknemers te voorkomen?

Lees meer in persbericht (pdf)

Zie ook website Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken (editie 2015-4)