logo

Recente migranten uit Spanje doen het goed in Nederland, maar willen meestal niet blijven

25 oktober 2016
  • Er zijn circa 40.000 Spanjaarden in Nederland ingeschreven.
  • De Spanjaarden die zich na het begin van de economische crisis in 2008 hebben ingeschreven zijn jong, zeer hoogopgeleid en spreken goed Engels. Ze voldoen voor een groot gedeelte aan het beeld van kennismigranten, werkend in hogere functies of studerend aan Nederlandse hogescholen of universiteiten.
  • Slechts 17% verwacht in Nederland te blijven. Hun oriëntatie op Nederland is beperkt.

Dit blijkt uit de publicatie Nieuwe Spaanse migranten in Nederland, geschreven door Mérove Gijsberts (SCP), Marcel Lubbers (Radboud Universiteit), Fenella Fleischmann, Mieke Maliepaard (Universiteit Utrecht) en Hans Schmeets (CBS). De publicatie is gebaseerd op enquête-onderzoek onder ruim 1300 Spanjaarden die zich tussen half 2012 en eind 2013 in de Nederlands bevolkingsregisters hebben ingeschreven. Deze migranten hebben binnen anderhalf jaar na inschrijving meegedaan aan een schriftelijke enquête (online of op papier). Degenen die zijn gebleven en nogmaals mee wilden doen, zijn anderhalf jaar later een tweede keer onderzocht. De dataverzameling is gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deelnemers aan het onderzoek vormen een redelijke afspiegeling van de onderzoekspopulatie, al is de gemiddelde leeftijd in de populatie wat lager. Het is wel mogelijk dat de groep afwijkt van Spaanse migranten die zich niet inschrijven in de bevolkingsregisters.

Toename immigratie van Spanjaarden na 2008

Door het hoog opgelopen Spaanse werkloosheidscijfer zijn er sinds het begin van de economische crisis in 2008 steeds meer Spaanse migranten naar Nederland gekomen. Stonden er begin 1996 28.000 Spanjaarden in Nederland ingeschreven, in 2015 waren dat er circa 40.000. Over deze nieuwe Spaanse migranten gaat dit onderzoek.

Jonge ongehuwde en hoogopgeleide migranten uit de stad

Recente Spaanse migranten zijn gemiddeld genomen zeer hoog opgeleid. Maar liefst 78% was bij migratie naar Nederland in bezit van een HBO of (post-) universitair diploma. De meeste Spanjaarden zijn hier gekomen voor werk of studie en zijn afkomstig uit stedelijke gebieden. Zij zijn meestal jong, ongehuwd en kinderloos: 84% van de recente migranten uit Spanje is jonger dan 35 jaar. Deze groep vormt dus duidelijk geen dwarsdoorsnede van de Spaanse bevolking. Recente Spaanse migranten zijn progressief in hun houdingen ten aanzien van rollen voor mannen en vrouwen, homoseksualiteit en echtscheiding.

Meerderheid werkt als professional of technicus, (meer dan) fulltime op een tijdelijk contract

Van degenen die in Nederland werken, werkt 65% als professional of technicus (bv. onderzoeker, docent, ingenieur, verpleegkundige of IT-specialist). Ruim 50% werkt tussen de 36 en 40 uur; 20% werkt meer dan 40 uur per week. Het aandeel (werkende) Spanjaarden met een vast contract is laag (29%) vergeleken met Nederlanders (74% in 2013). Van de recente migranten uit Spanje was 41% werkloos in Spanje (cijfer exclusief studenten). In Nederland ligt dit aandeel kort na migratie op 17%. We zien dat Spaanse migranten vooral via officiële kanalen aan een baan zijn gekomen in Nederland. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld migranten uit Midden- en Oost-Europa die veel vaker via via werk vinden.

Verblijfsperspectief meestal tijdelijk, oriëntatie op Nederland beperkt

Van alle recente migranten uit Spanje verwacht 17% in Nederland te blijven wonen. Bijna 60% verwacht weer uit Nederland te zullen vertrekken: 40% terug naar Spanje en 20% naar een ander land. In lijn met het lage aandeel dat verwacht te blijven, zien we dat weinig recente migranten uit Spanje de Nederlandse taal beheersen. Ongeveer 15% van de Spanjaarden verstaat of leest het Nederlands. Goed spreken en schrijven van het Nederlands kan minder dan 10%. Daartegenover staat dat bijna 90% van de Spanjaarden aangeeft het Engels (heel) goed te beheersen. Hiermee kunnen ze zich in Nederland in veel gevallen goed redden. In lijn met het veelal tijdelijke verblijfsperspectief is de bevinding dat recente migranten uit Spanje meer Spaanse media volgen dan Nederlandse en vooral belangstelling voor de Spaanse politiek blijven houden. Ook is de verbondenheid met Spanje (en Europa) hoger dan die met Nederland. Wel zijn er veel sociale contacten met Nederlanders: van de recente Spaanse migranten heeft meer dan 50% ten minste wekelijks contact met zowel Spanjaarden als Nederlanders. Ook hebben zij relatief vaak een niet-Spaanse partner (40%).

Tevreden met het leven hier, maar minderheid voelt zich thuis

De overgrote meerderheid van de Spanjaarden is tevreden met hun leven in Nederland (81%). Voor de meeste Spanjaarden geldt dat hun leefsituatie hier vergelijkbaar is met die in Spanje (49%), of beter (35%). Hoewel een minderheid van een op de drie zich zo relatief kort na migratie al thuis voelt in Nederland, zijn Spanjaarden veelal tevreden met de manier waarop ze in Nederland worden ontvangen: 70% vindt Nederland gastvrij voor Spanjaarden en het aandeel dat (zeer) vaak discriminatie van de eigen herkomstgroep ervaart is met 7% relatief laag.

Vooral Spanjaarden zonder werk en met een Spaanse partner emigreren uit Nederland

Hoewel de migratie uit Spanje naar Nederland is toegenomen, vertrekken er – net als bij de eerste migratiegolf van Spanjaarden in de jaren zestig en zeventig- ook weer veel Spanjaarden.  Anderhalf jaar na het eerste onderzoek bleek volgens CBS registraties een kwart van de onderzochte Spanjaarden al weer uit Nederland te zijn vertrokken (naar Spanje of elders). Het hebben van werk in Nederland en het samenwonen met een partner verkleint de kans op vertrek uit Nederland aanzienlijk. Daartegenover staat dat het hebben van een Spaanse partner de kans op vertrek sterk vergroot.

Spanjaarden verbeteren hun arbeidsmarkpositie en taalbeheersing na langer verblijf

In het onderzoek is onder migranten die na drie jaar nog in Nederland waren en weer mee wilden doen aan het onderzoek ook gekeken welke veranderingen hebben plaatsgevonden in hun positie en opvattingen. We zien meer veranderingen op het gebied van taal en arbeidsmarkt dan op sociaal-cultureel vlak. De beheersing van het Nederlands neemt toe, evenals het aandeel Spanjaarden dat werkt. Daar waar veranderingen optreden op sociaal-cultureel gebied zijn deze eerder in de richting van meer oriëntatie op Spanje en minder op Nederland. Dit lijkt te maken te hebben met het in veel gevallen tijdelijke verblijfsperspectief van de Spaanse groep in Nederland (drie jaar na migratie zegt slechts 25% van deze groep in Nederland te willen blijven wonen).

Home / Nieuws / Recente migranten uit Spanje doen het goed in Nederland, maar willen meestal niet blijven

Menu