Direct naar (in deze pagina):inhoud, zoekveld of menu.

U bevindt zich op: Home / Onderwerpen / J t/m O / Maatschappelijke participatie

Maatschappelijke participatie

Maatschappelijke participatie omvat alle activiteiten buiten de privésfeer en de economie, ofwel het betaalde werk. Er is een onderscheid tussen passieve maatschappelijke participatie, zoals lid zijn van verenigingen en het (financieel) ondersteunen van organisaties, en actieve participatie, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk en deelnemen aan politieke acties.

Positieve effecten

Wetenschappers en beleidsmakers verwachten positieve effecten van maatschappelijke participatie, zowel voor de maatschappij als de participant zelf. Deze effecten zijn sterker naarmate de participatie actiever is.

Breed en smal

Er bestaan brede en smalle opvattingen van maatschappelijke participatie.

  • Volgens de brede opvatting vallen ook activiteiten in eigen kring (informele hulp, mantelzorg) of als gebruiker van voorzieningen (zoals bibliotheekgebruik, museumbezoek) onder maatschappelijke participatie.
  • Bepaalde voorwaarden kunnen de opvatting versmallen. Bijvoorbeeld de eis dat het de intentie is om iets voor anderen of de samenleving te doen. Sportbeoefening en kerkbezoek tellen dan niet mee. Of dat de activiteit vrijwillig plaatsvindt. Dan is een maatschappelijk stage geen maatschappelijke participatie.

Afhankelijk van de breedte van de opvatting onderzoekt het SCP maatschappelijke participatie op veel terreinen (denk aan voorzieningengebruik, cultuurparticipatie, zorg).

Scherpere inzichten

Sinds eind vorige eeuw heeft het onderzoek naar maatschappelijke participatie een grote vlucht genomen. In Nederland verzamelt en verspreidt MOVISIE de kennis op dit terrein. Ook universiteiten, vooral politicologen en sociologen, doen vaak onderzoek naar maatschappelijke participatie. Sinds een aantal jaar is er een Europees onderzoeksnetwerk naar maatschappelijke participatie en 'civil society': CINEFOGO. Door cross-nationale vergelijkingen komen onderzoekers en beleidsmakers uit verschillende landen tot scherpere inzichten.

Informatie bij het SCP

Het onderzoek naar maatschappelijke participatie concentreert zich in de onderzoeksgroep Participatie & Bestuur. Hier vindt u lopende projecten en recente publicaties. Het onderzoek richt zich op vormen van sociale en politieke participatie in de tijd en landenvergelijkend. Naast individuele activiteiten is er aandacht voor de organisaties waarin deze plaatsvinden (civil society, maatschappelijk middenveld, derde sector).

Meer weten?