Direct naar (in deze pagina):inhoud, zoekveld of menu.

U bevindt zich op: Home / Onderwerpen / P t/m Z / Sociale zekerheid

Sociale zekerheid

De sociale zekerheid geeft uitwerking aan artikel 20 van de Grondwet. Daarin staat dat de bestaanszekerheid van de bevolking en de spreiding van welvaart 'voorwerp van zorg' van de overheid is. Als betaler van belastingen en premies of als uitkeringsontvanger heeft vrijwel elke burger te maken met de sociale zekerheid.

Inkomensrisico's

In de praktijk omvat de sociale zekerheid vooral de wettelijke regelingen die de traditionele inkomensrisico's dekken:

  • AOW voor een dalend of tekortschietend inkomen door ouderdom
  • WW voor inkomensverlies door werkloosheid
  • WIA voor inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid
  • de nabestaandenwet wanneer de kostwinner overlijdt
  • kinderbijslag voor de kosten van kinderen
  • loondoorbetaling bij ziekte van werknemers
  • de bijstand om overige behoeftigheid op te vangen

In ruimere zin vallen ook verlofregelingen en gebonden overdrachten (zoals de huurtoeslag), gesubsidieerde arbeid en bepaalde arbeidsmarktmaatregelen (zoals het minimumloon en het arbeidsomstandighedenbeleid) onder de sociale zekerheid. Ook beleid gericht op de preventie van risico's en re-integratie is een onderdeel.

Effecten

Een aanzienlijk deel van de Rijksbegroting is gereserveerd voor socialezekerheidsuitgaven. Het socialezekerheidsstelsel heeft directe gevolgen voor de mate van armoede en sociale uitsluiting, inkomenstegenstellingen en andere sociale verschillen, en de kansen van kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. Bovendien genereert de sociale zekerheid externe effecten, bijvoorbeeld op de economie (arbeidskosten, werkloosheid, consumptie en sparen, investeringsgeneigdheid) en de samenstelling van de bevolking (geboortecijfer, levensduur, migratieprocessen).

Informatie bij het SCP

De sociale zekerheid is een onderwerp van de onderzoeksgroep Arbeid, Inkomen & Sociale zekerheid. Hier vindt u recente projecten en publicaties. Ook andere onderzoeksgroepen binnen het SCP belichten met enige regelmaat socialezekerheidsonderwerpen, bijvoorbeeld Quartaire sector en Emancipatie, Jeugd & Gezin. In de reguliere publicaties van het SCP, zoals het Sociaal en Cultureel Rapport en De Sociale Staat van Nederland, en de rapportages over beleidsdoelgroepen (ouderen, kinderen, allochtonen), vindt u algemene aspecten van sociale zekerheid.

Meer weten?