Direct naar (in deze pagina):inhoud, zoekveld of menu.

U bevindt zich op: Home / Organisatie / Onderzoeksgroepen / Participatie & Bestuur / Lopend onderzoek van PB / Nieuwe spiritualiteit

Nieuwe spiritualiteit

PB doet onderzoek naar het ontstaan van nieuwe, buitenkerkelijke vormen van spiritualiteit. En kijkt hoe deze zich verhouden tot deelname aan de civil society, hetzij via kerkelijke gemeenschappen, hetzij via nieuwe vormen van saamhorigheid. Zo vult dit onderzoek eerdere SCP-analyses aan, die vrijwel uitsluitend gericht waren op de maatschappelijke betekenis van kerkelijkheid.

Individuele vormen van spiritualiteit

De ontwikkelingen op levensbeschouwelijk gebied zijn steeds minder te vangen in traditionele categorieën als kerkelijk - buitenkerkelijk, of gelovig - ongelovig. Dit soort concepten beschrijven toch vooral wat aan het verdwijnen is, namelijk kerksheid, christelijke tradities en verzuilde instituties. Tegelijkertijd doen zich allerlei belangwekkende nieuwe ontwikkelingen voor. Naast de opkomst van migrantenreligies en het succes van een aantal evangelische stromingen (binnen de sfeer van duidelijk omlijnde godsdienstige groepen), behoort daartoe de snelle verbreiding en democratisering van diffusere, geïndividualiseerde vormen van spiritualiteit.

Aandacht voor alternatieve vormen van participatie

Deze onderzoekslijn past in het streven van de onderzoeksgroep PB om de diagnose van ontwikkelingen in de participatie te verbreden tot mogelijke alternatieven voor traditionele participatiewijzen, formele organisaties of instituties, en de daaraan gelieerde deelname.

Gebruikte databestanden

Voor Nieuwe spiritualiteit maakt PB onder andere gebruik van gegevens uit de onderzoeken God in Nederland 1966-2006, Culturele veranderingen 1997-2006 en internationale databestanden.

Belangrijkste publicaties

  • J. de Hart (2011). Zwevende gelovigen: oude religie en nieuwe spiritualiteit. Amsterdam: Bert Bakker.
  • J. de Hart (2007). Postmoderne spiritualiteit. In: T. Bernts, G. Dekker en J. de Hart, God in Nederland 1966-2006. Kampen: Ten Have (pp. 118-192).
  • J. Becker en J. de Hart (2006).  Godsdienstige veranderingen in Nederland. Verschuivingen in de binding met de kerken en de christelijke traditie. Den Haag: SCP.
  • P. Dekker en J. de Hart (2006). Kerken in de Nederlandse civil society: institutionele grondslag en individuele inspiratiebron. In: W.B.H.J. van de Donk, A.P. Jonkers, G.J. Kronjee en R.J.J.M. Plum (red.), Geloven in het publieke domein. Verkenningen van een dubbele transformatie. Amsterdam: Amsterdam University Press (pp. 139-170).
  • J. de Hart (2006). Meer geloof, minder kerk. Lelystad: IVIO.
  • J. de Hart (2005). Voorbeelden en nabeelden: historische vergelijkingen naar aanleiding van de dood van Fortuyn en Hazes. Den Haag: SCP.
  • J. Becker en J. de Hart (1997). Secularisatie en alternatieve zingeving in Nederland. Rijswijk/Den Haag: Vuga.

Contact

Wilt u meer weten over dit onderzoek? Neem contact op met Joep de Hart.