Direct naar (in deze pagina):inhoud, zoekveld of menu.

U bevindt zich op: Home / Publicaties / Alle publicaties / Publicaties 2004 / Vertrouwen in de rechtspraak. / Persbericht: Vertrouwen in de rechtspraak

Persbericht: Vertrouwen in de rechtspraak

Vertrouwen in de rechtspraak sinds de jaren tachtig gedaald

 

  • Tussen 1981 en 1999 is het aandeel van de Nederlandse bevolking dat vertrouwen heeft in de rechtspraak gedaald van 65% naar 48%. Ook in andere West-Europese landen deed zich in deze periode een daling voor. Uit andere peilingen blijkt overigens sprake van een lichte stijging in het vertrouwen in de rechtspraak tussen 1997 en 2000.

  • Nederlanders die tevreden zijn over de democratie hebben relatief veel vertrouwen in de rechtspraak. Mensen die vinden dat misdrijven te licht worden bestraft hebben relatief weinig vertrouwen.

  • Het begrip 'vertrouwen' kan op zoveel manieren worden uitgelegd, dat het niet verstandig lijkt om dit via een monitor te gaan meten. Raadzamer is het om eerst meer onderzoek te verrichten naar de factoren die het vertrouwen in de rechtspraak kunnen beïnvloeden.

Dit zijn enkele conclusies uit het SCP-werkdocument Vertrouwen in de rechtspraak: theoretische en empirische verkenningen voor een monitor , dat op donderdag 11 maart jl. in Den Haag door prof.dr. Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) is aangeboden aan drs. W.J.J. van Velzen, lid van de Raad voor de Rechtspraak en belast met de portefeuille wetenschappelijk onderzoek. In de publicatie, die tot stand kwam op verzoek van de raad, geven de onderzoekers prof.dr. Paul Dekker, drs. Cora Maas-De Waal en drs. Tom van der Meer een beeld van het vertrouwen van de Nederlandse bevolking in de rechtspraak. Verder werd onderzocht welke mogelijkheden er zijn om dit vertrouwen regelmatig te peilen en in hoeverre dit betrouwbare informatie oplevert.

Vertrouwen in de rechtspraak daalde in jaren tachtig en negentig

 
In de European Values Studies nam het aandeel van de Nederlandse bevolking met vertrouwen in de rechtspraak tussen 1981 en 1999 af van 65% naar 48%. In deze periode doet zich ook in andere West-Europese landen een daling voor, zij het soms zeer verschillend: in Denemarken is nauwelijks sprake van een daling, terwijl dit in andere landen in sterke mate het geval is. Tussen 1997 en 2002 doet zich volgens metingen van de Eurobarometers in Nederland en andere EU-lidstaten een lichte stijging voor in het vertrouwen.

Vertrouwen in instituties gaat samen met vertrouwen in de rechtspraak

 
Het vertrouwen dat burgers in de rechtspraak hebben hangt samen met hun vertrouwen in andere instituties. Het sterkst hangt vertrouwen in de rechtspraak in Nederland samen met vertrouwen in politie, parlement en ambtenaren. Veel vertrouwen in de rechtspraak hebben burgers die tevreden zijn met de democratie en die gekenmerkt worden door politiek zelfvertrouwen. Minder vertrouwen in de rechtspraak is er bij mensen die vinden dat de overheid te weinig optreedt tegen criminaliteit, dat misdrijven te licht worden bestraft, en dat te veel misdadigers door fouten van justitie vrijkomen.

Geen monitor, wel onderzoek

 
Het begrip 'vertrouwen' lijkt een soort samenvatting van tevredenheid en positieve beelden van integriteit en onpartijdigheid. Zonder inzicht in wat het begrip in combinatie met andere woorden zoal betekent voor de ondervraagden en zonder goede meting van onderliggende factoren, is het een dubieuze en ook riskante indicator om een aparte monitor voor te ontwikkelen. Het imago van de rechtspraak kan immers ook gemeten worden door deelname aan reeds lopend onderzoek, met name onderzoek waarin de rechtspraak al is opgenomen als een van de instituties waarin men vertrouwen kan hebben.