De onbereikte minima

Inkomensafhankelijke regelingen zoals de tegemoetkoming voor de huur en de bijzondere bijstand zijn bedoeld om huishoudens met een lager inkomen financieel tegemoet te komen. Diverse studies, uit zowel binnen- als buitenland, hebben echter aangetoond dat lang niet alle huishoudens die aanspraak kunnen maken op een dergelijke voorziening, dat ook doen (o.a. Blank & Ruggles 1996, Van Oorschot 1994, Vrooman & Asselberghs 1994). Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft in 2005 opnieuw onderzoek verricht naar dit niet-gebruik. Daarbij is niet alleen antwoord gezocht op de vraag hoeveel huishoudens hun rechten op bepaalde inkomensvoorzieningen onbenut laten, maar is tevens nagegaan wat de achtergronden van het niet-gebruik zijn.

De omvang van niet-gebruik komt aan de orde in het hoofdrapport dat medio 2006 verschijnt; dit werkdocument gaat in op de achtergronden ervan. Beschreven worden de eerste bevindingen van een enquête die begin vorig jaar is afgenomen bij ruim 1400 personen. Zij behoren allen tot een groep die - vooraf - op grond van administratieve gegevens is afgebakend als potentieel rechthebbend op ten minste één van de volgende inkomensregelingen: huursubsidie (inmiddels vervangen door de huurtoeslag), kwijtschelding lokale heffingen, aanvullende bijstand,  individuele bijzondere bijstand, categoriale bijzondere bijstand chronisch zieken en gehandicapten, langdurigheidstoeslag en de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (Wtos).
Dit werkdocument presenteert de eerste resultaten met betrekking tot de kwijtscheldingsregeling, de aanvullende bijstand, de twee bijzondere-bijstandsregelingen en de langdurigheidstoeslag. Met name vanuit de lokale uitvoeringspraktijk blijkt er namelijk behoefte te bestaan aan inzicht in de onderzoeksresultaten. Aan de orde komen de door de respondenten gerapporteerde redenen voor gebruik c.q. niet-gebruik van deze voorzieningen, alsmede een aantal kenmerken van de desbetreffende gebruikers en niet-gebruikers.