Direct naar (in deze pagina):inhoud, zoekveld of menu.

U bevindt zich op: Home / Publicaties / Alle publicaties / Publicaties 2007 / Kosten in kaart / Persbericht: Kosten in kaart

Persbericht: Kosten in kaart

Oorzaken kostengroei zorg voor verstandelijk gehandicapten onderzocht

  • Tussen 1984 en 1998 zijn de variabele kosten van de algemene instellingen voor verstandelijk gehandicapten vrijwel verdubbeld.
  • De ontwikkeling van de lonen en de prijzen van materiaal zijn verantwoordelijk voor de helft van deze kostentoename. Verder wordt de kostengroei veroorzaakt door met name de groei van de productieomvang en de autonome ontwikkeling (waarschijnlijk kwaliteitsverbetering).
  • De zorgzwaarte (intensiteit van de zorg), de schaaleffecten (omvang van de instellingen) en de doelmatigheid (efficiënt gebruik van middelen) leveren in de onderzochte periode slechts een bescheiden en soms temperende bijdrage aan de totale kostengroei.

Dit zijn enkele conclusies uit de SCP-publicatie Kosten in kaart. Een macrokostendecompositie toegepast op instellingen voor verstandelijk gehandicapten, die op dinsdag 19 juni jl. is verschenen.

In de publicatie beschrijven dr. Evelien Eggink, dr. Jedid-Jah Jonker en drs. Michiel Ras een nieuwe methode om de kostenontwikkelingen van publieke voorzieningen op landelijk niveau ( macro ) te herleiden ( decompositie ) tot achterliggende factoren, zoals veranderingen in de productie, de prijzen en de kosten per product. Om de kosten per product nader te analyseren is de traditionele aanpak - ­op basis van landelijke kostencijfers ­- verder verfijnd door gebruik te maken van gedetailleerde informatie over instellingen. Hiermee kunnen de effecten van doelmatigheid (efficiënt gebruik van middelen), kwalitatieve ontwikkelingen en veranderingen in de productieomvang per instelling afzonderlijk worden gemeten. Het onderzoek strekt zich uit over een periode van 15 jaar: van 1984 tot 1998. Doel was vooral het ontwikkelen van een nieuwe methode, die op een later moment kan worden toegepast op actuelere cijfers. Voor de periode na 1998 zijn als gevolg van de grote veranderingen in de sector niet voldoende gegevens over deze instellingen beschikbaar om de kostenontwikkelingen toe te wijzen aan achterliggende factoren.


Kostengroei veroorzaakt door stijgingen van lonen en materiële kosten, toename productie en kwaliteitverbetering

In de onderzochte 15 jaar (1984-1998) zijn de variabele kosten van de algemene instellingen voor verstandelijk gehandicapten met 94% toegenomen. Dit betekent een stijging van gemiddeld 5% per jaar. De kostentoename is voor ongeveer de helft toe te wijzen aan de inflatie, die in de periode 1984-1998 gemiddeld ongeveer 3% per jaar bedroeg. Daarnaast stegen de lonen in de sector gemiddeld nog wat sneller dan de inflatie, terwijl de reële prijs van materiele middelen in deze periode juist licht daalde. Tussen 1984 en 1998 is de productie van de algemene instellingen voor verstandelijk gehandicapten - gemeten in aantallen verpleegdagen - met gemiddeld 1,2% per jaar gestegen, oftewel 19% over de totale periode. De veranderingen in de inhoud van de zorg veroorzaakten een kostentoename van ongeveer 1% per jaar, oftewel 17% in de periode 1984-1998.


Invloed van zorgzwaarte, doelmatigheid en omvang van de instellingen klein

De zorgkenmerken van de bewoners van de instellingen veranderen weinig, zodat ook de intensiteit van de zorg nauwelijks verandert. De doelmatigheid van de instellingen verandert niet veel in de loop der tijd. Het veelgehoorde argument dat ondoelmatig werken van de instellingen de kosten zou hebben opgedreven lijkt dus niet gegrond. De omvang van de instellingen heeft nauwelijks invloed op de kosten van de zorg.


Methode toepasbaar op andere sectoren

In het nieuwe Coalitieakkoord wordt naar een grotere doelmatigheid gestreefd om de kosten van publieke voorzieningen in de hand te houden. Hierbij kan de ontwikkelde decompositiemethode een rol spelen. Ook voor andere sectoren zou zo'n analyse behulpzaam kunnen zijn bij het in de hand houden van de kosten. Hiervoor moeten echter de kwantiteit en de kwaliteit van de gegevens op instellingsniveau toereikend zijn.