Direct naar (in deze pagina):inhoud, zoekveld of menu.

U bevindt zich op: Home / Publicaties / Alle publicaties / Publicaties 2008 / COB Kwartaalbericht 2008 | 1 / Persbericht: COB Kwartaalbericht 2008/1

Persbericht: COB Kwartaalbericht 2008/1

Nederlanders meest bezorgd over gebrek aan respect en solidariteit in de samenleving

  • De door Nederlanders meest genoemde maatschappelijke problemen betreffen het gebrek aan respect en solidariteit in de samenleving
  • Bijna twee op de drie Nederlanders vindt dat het met Nederland 'meer de verkeerde dan de goede kant op gaat'
  • Een grote meerderheid van de Nederlanders is van mening 'dat er nog altijd veel mensen bereid zijn om een ander te helpen'
  • Een grote meerderheid van de Nederlanders vindt zichzelf gelukkig
  • Het EU-lidmaatschap kent in Nederland meer voorstanders (44%) dan tegenstanders (18%)
  • Nog geen kwart van de bevolking durft op straat iemand aan te spreken op onbehoorlijk gedrag

Dit zijn enkele conclusies uit het eerste kwartaalbericht over het Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB) dat op donderdag 19 juni jl. is verschenen. In het kwartaalbericht geven SCP-onderzoekers prof.dr. Paul Dekker en Eefje Steenvoorden MSc een beeld van o.a. de tevredenheid van de Nederlandse burger met de samenleving, het vertrouwen dat men heeft in maatschappelijke instellingen en de problemen die volgens de Nederlandse bevolking hoog op de politieke agenda zouden moeten staan. Het COB is de opvolger van de Rijksbrede Belevingsmonitor. In het COB gaat de belangstelling vooral uit naar de opvattingen van burgers over vraagstukken van politiek en samenleving en voorts de zorgen en verlangens die in de maatschappij leven.

Het COB wordt elke drie maanden uitgevoerd via een enquête, aangevuld met focusgroepen en kwalitatief onderzoek. In het kwartaalbericht wordt hiervan verslag gedaan, terwijl eens per jaar een verdiepende studie wordt uitgebracht met nadere analyses van de gesignaleerde ontwikkelingen. Het Continu Onderzoek Burgerperspectieven wordt uitgevoerd in opdracht van de Voorlichtingsraad.


Nederlanders meest bezorgd over gebrek aan respect en solidariteit in de samenleving

De in het eerste kwartaal van 2008 door Nederlanders meest genoemde maatschappelijke problemen betreffen het gebrek aan respect en solidariteit in de samenleving (21%). Andere, veel genoemde problemen liggen in de sfeer van politiek en bestuur ('Haagse spelletjes'; 18%), immigratie en integratie (te weinig integratie, te veel discriminatie; 11%), inkomen en economie (te veel prijsstijgingen, te weinig armoedebestrijding; 10%) en criminaliteit en veiligheid (te lage straffen, te veel onveiligheid; 10%). Onderwerpen die volgens de ondervraagden hoog op de politieke agenda moeten staan, hebben vooral te maken met zorg en vergrijzing (te hoge ziektekosten, te weinig zorg voor ouderen), alsook inkomen en economie (te hoge belastingen, te weinig armoedebestrijding).

Verder vond begin 2008 bijna twee op de drie Nederlanders (64%) dat het met Nederland meer de verkeerde dan de goede kant op gaat. Lager opgeleide Nederlanders waren daar iets stelliger in dan hoger opgeleide.


Meeste Nederlanders tevreden met het eigen leven, maar ontevreden met de samenleving

Een grote meerderheid (82%) van de Nederlanders beschouwt zichzelf als een gelukkig mens.

Zij waarderen hun vrienden- en kennissenkring en hun dagelijkse activiteiten (werk, studie) met een ruime voldoende (7,4-7,7). De samenleving krijgt als rapportcijfer een zesje (6,2), terwijl 'de politiek in Den Haag' het met een vijf (5,1) moet doen. Bijna driekwart (72%) van de bevolking is van mening dat 'in Nederland de mensen met steeds minder respect met elkaar omgaan'. Daar staat tegenover dat een grote meerderheid (81%) van mening is 'dat er nog altijd veel mensen bereid zijn om een ander te helpen'.

Nederlanders hebben iets meer vertrouwen in de grote ondernemingen, vakbonden en media (5,9-6,1) dan in de Tweede Kamer (5,3) en de regering (5,1). Aan deze cijfers moet overigens niet teveel waarde worden gehecht. 'Vertrouwen' kan verschillende dingen betekenen en de instituties worden op uiteenlopende criteria beoordeeld. Zo gaat het bij de grote ondernemingen vooral om een oordeel over hun bijdrage aan het algemeen belang en bij de media om een oordeel over het waarheidsgehalte van de informatie.

Een meerderheid van de Nederlanders (58-59%) is van mening dat 'de landelijke politiek voor de meeste mensen te ingewikkeld is om te begrijpen' en dat 'mensen zoals ik geen enkele invloed hebben op wat de regering doet'. Het aandeel mensen dat ontevreden is met de overheid is onder lageropgeleiden hoger (42%) dan onder hogeropgeleiden (31%).


Publiekeomroepkijkers en opiniebladlezers positiever over politiek en samenleving dan publiekeomroepmijders en Telegraaflezers

Op basis van hun mediagebruik kunnen vijf groepen burgers worden onderscheiden: publiekeomroepmijders (16%), nieuwskijkers (31%), publiekeomroepkijkers (24%), Telegraaflezers (17%) en opiniebladlezers (12%). Verschillen in opvattingen over politiek en samenleving bestaan er vooral tussen publiekeomroepmijders en Telegraaflezers enerzijds en publiekeomroepkijkers en opiniebladlezers anderzijds. De laatste twee groepen zijn iets ouder en beter opgeleid dan de eerste twee. Een ruime meerderheid (71-72%) van de publiekeomroepkijkers en opiniebladlezers stemt in met de stelling 'de meeste mensen zijn te vertrouwen'. Van de publiekeomroepmijders en de Telegraaflezers stemt de helft hiermee in. De helft van de Telegraaflezers vindt dat 'de overheid onvoldoende doet voor mensen zoals ik', terwijl van de opiniebladlezers een kwart deze stelling onderschrijft. Ruim een derde (35%) van de opiniebladlezers is tevreden met het functioneren van de overheid. Onder Telegraaflezers ligt dit aandeel op 17% en onder publiekeomroepmijders op 14%.


Veel Nederlanders positief over Nederlands lidmaatschap EU

Een relatief groot aandeel van de Nederlanders (44%) steunt het lidmaatschap van de EU. Een kleine minderheid (18%) vindt het lidmaatschap geen 'goede zaak'. Onder hogeropgeleiden zijn meer voorstanders van het lidmaatschap (58%) dan onder lageropgeleiden (36%). Een derde van de Nederlanders (33%) stelt zich op dit punt neutraal op.


Nog geen kwart van de Nederlanders durft iemand op straat aan te spreken op onbehoorlijk gedrag

De overgrote meerderheid van de Nederlanders (84%) voelt zich in het dagelijks leven veilig om te doen en te zeggen wat hij of zij wil. Daarentegen voelt nog geen kwart (23%) van de bevolking zich veilig genoeg om iemand op straat aan te spreken op onbehoorlijk gedrag. Men is bang voor agressieve reacties.