logo

Toegenomen optimisme over Nederland houdt aan

28 juni 2018

Burgerperspectieven 2018|2

  • Positief omdat het beter gaat met de economie, maar er zijn ook zorgen…
  • …vooral over de manier van samenleven, immigratie en gezondheidszorg
  • Terughoudendheid om anderen aan te spreken op hun gedrag

Thema: Globalisering

  • Globalisering is voor veel burgers een abstract en lastig te beoordelen fenomeen…
  • Open economie heeft meer voordelen voor Nederland als geheel dan voor het eigen leven
  • Binnenlandse problemen hebben prioriteit, maar er is ook steun voor Nederlandse inzet bij aanpak wereldwijde problemen

Dit zijn de belangrijkste uitkomsten van het tweede kwartaalbericht van 2018 over het Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB). Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) besteedt hierin aandacht aan de stemming in Nederland en opvattingen over politieke en maatschappelijke kwesties. Dit kwartaal is er extra aandacht voor de publieke opinie over globalisering.

Toegenomen optimisme over Nederland houdt aan

De stemming blijft goed in vergelijking met voorgaande jaren. Net als vorig kwartaal vindt 50% van de Nederlanders dat het met Nederland de goede kant opgaat, een aandeel dat de voorbije jaren gemiddeld 29% was. Dit kwartaal vindt 40% dat het de verkeerde kant opgaat, 10% zegt het niet te weten. De economische waarderingen en verwachtingen zijn positief: 85% is tevreden met de economie, 88% verwacht daarin geen verslechtering. In vergelijking met eind 2017 is het vertrouwen in de Tweede Kamer en regering hoger, dit kwartaal geeft respectievelijk 58% en 57% deze instituties een voldoende voor vertrouwen.

Positief omdat het beter gaat met de economie

De economie is de meest genoemde reden om optimistisch te zijn. Andere redenen zijn dat we in een welvarend land leven waar alles goed geregeld is en dat Nederland het wat dat betreft beter doet dan andere landen. Degenen die het meer de goede kant op vinden gaan, zijn echter niet onverdeeld positief. In hun toelichtingen noemt een derde óók dingen die verkeerd gaan, zoals omgangsvormen en inkomensverschillen. De balans slaat nu nét de goede kant op.

Vooral bezorgd over de manier van samenleven, immigratie en zorg

De manier van samenleven is dit kwartaal met afstand het meest genoemde maatschappelijke probleem: 38% noemt spontaan een probleem in deze categorie. Mensen zijn bezorgd over asociaal gedrag, groeiende onverdraagzaamheid (in de fysieke ruimte en op sociale media) en het gebrek aan sociale cohesie. Andere veel genoemde maatschappelijke problemen zijn immigratie en integratie (spontaan genoemd door 29%), de gezondheids- en ouderenzorg (28%), economie/inkomensverschillen en armoede (22%).

Terughoudendheid om anderen aan te spreken op hun gedrag

Mensen voelen zich veel vaker veilig genoeg om te gaan en te staan waar men wil (88%) en uit te komen voor de eigen mening (84%) dan om anderen op straat aan te spreken op onbehoorlijk gedrag (28%). In vergelijking met tien jaar geleden zijn gevoelens van onveiligheid eerder afgenomen dan toegenomen.           

Thema: Globalisering

Nederlanders relatief positief over globalisering

Nederland scoort wereldwijd bijzonder hoog in metingen van de feitelijke (economische, sociale en culturele) globalisering. Vergeleken met andere Europese landen zijn houdingen tegenover globalisering in ons land tamelijk positief. In vrijwel alle landen zijn hogeropgeleiden positiever dan lageropgeleiden.

Globalisering blijkt een abstract en lastig te beoordelen fenomeen

Nederlanders associëren de term globalisering vaak met internationale samenwerking en wereldhandel. De meeste associaties zijn feitelijk en neutraal. Een enkeling heeft een uitgesproken negatieve eerste associatie, bijvoorbeeld met de toenemende macht van multinationals. Globalisering blijkt een vrij abstracte term waarvan men de uitkomsten lastig kan vertalen naar het eigen leven.

Open economie eerder voordelig voor Nederland dan voor Nederlanders

Mensen denken eerder dat globalisering (dat wil zeggen: het open worden van de economie en het verdwijnen van grenzen) voordelig is voor Nederland als geheel (39% ziet meer voor- dan nadelen) dan voor het eigen leven (25% ziet meer voor- dan nadelen). Genoemde voordelen voor Nederland zijn dat ons land als handelsland profiteert van vrije handel en de toegenomen export. Voordelen voor het eigen leven richten zich vooral op gemak, zoals vrij reizen en goedkoop (online) winkelen. Nederlanders verschillen van mening of globalisering negatief of positief uitpakt. Jongeren, mannen, hogeropgeleiden (hbo+) en Nederlanders met een bovenmodaal inkomen ervaren vaker voordelen, terwijl lageropgeleiden en Nederlanders met een uitkering juist vaker nadelen zeggen te ondervinden. Zij maken zich ook vaker zorgen over hun kansen op de arbeidsmarkt als gevolg van open grenzen en technologische ontwikkelingen.

Binnenland heeft prioriteit

De overheid moet zich volgens 65% minder op het buitenland richten en meer op binnenlandse problemen, zoals de bestrijding van armoede. Dat binnenlandse problemen prioriteit hebben, betekent niet dat men wil dat Nederland zich terugtrekt achter de dijken. Een derde vindt dat Nederland desgevraagd moet deelnemen aan militaire missies (22% vindt van niet); eveneens een derde vindt dat Nederland meer dan nu moet bijdragen aan de oplossing van internationale klimaatproblemen (22% vindt van niet). Voor een bijdrage aan wereldwijde armoedebestrijding is de steun geringer. Hogeropgeleiden zijn vaker voor Nederlandse inzet over de hele linie. Jongeren steunen vaker klimaataanpak. De inzet van de Nederlandse overheid in het buitenland dient zowel wereldwijde belangen als het Nederlandse eigenbelang, zo denkt men. De focus moet liggen op waar we goed in zijn, zoals het delen van kennis en expertise op het gebied van nieuwe energie.

Het SCP doet sinds 2008 het COB voor het kabinet op verzoek van de Voorlichtingsraad. De enquête is dit kwartaal gehouden tussen 3 april en 7 mei 2018. Op 17 en 19 april vonden groepsgesprekken plaats. In de kwartaalberichten komt ook ander opinieonderzoek aan bod. Dit kwartaal zijn de onderzoekers Josje den Ridder, Evelien Boonstoppel en Paul Dekker.

Home / Nieuws / Toegenomen optimisme over Nederland houdt aan

Menu