logo

Zorgen over immigratie nemen weer toe

27 september 2018

Verschenen: het derde kwartaalbericht van 2018 over het Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB).

  • Optimisten en pessimisten houden elkaar nu in evenwicht
  • Positief over de economie, relatief positief over de politiek
  • Zorgen over immigratie nemen weer toe
  • Steun voor EU-lidmaatschap, nauwelijks voor Nexit

Thema: Samenleven

  • Zorgen over het samenleven, maar positieve trends
  • Kernproblemen: gebrek aan aandacht voor anderen en slechte omgang met diversiteit

Dit zijn de belangrijkste uitkomsten van het derde kwartaalbericht van 2018 over het Continu Onderzoek Burgerperspectieven (COB). Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) besteedt hierin aandacht aan de stemming in Nederland en opvattingen over politieke en maatschappelijke kwesties.

Nederlanders iets minder optimistisch over stand van Nederland

Nederlanders zijn iets minder optimistisch over de stand van Nederland dan vorig kwartaal. Optimisten en pessimisten houden elkaar in evenwicht: 43% vindt dat het meer de goede kant opgaat (was 50%) en 44% vindt dat het meer de verkeerde kant opgaat (was 40%). Daarmee is de stemming overigens nog altijd positiever dan in de afgelopen tien jaar.

Optimisten wijzen op de goede economische situatie. Pessimisten hekelen de verharding van de samenleving en slecht beleid, onder andere ten aanzien van vluchtelingen.

Positief over de economie, relatief positief over de politiek

Terwijl het maatschappelijk optimisme afneemt, blijft de economische en politieke stemming ongewijzigd en relatief positief. Wel is sinds begin dit jaar het aandeel dat een gelijke economische situatie verwacht toegenomen ten opzichte van het aandeel dat een verbetering verwacht.

Aantal optimisten gedaald, al blijft de stemming positiever dan voorheen
figuurtitel: Aantal optimisten gedaald, al blijft stemming positiever dan voorheenBron: Continu Onderzoek Burgerperspectieven 2008/1-2018/3

Zorgen over immigratie nemen weer toe

Het thema immigratie en integratie wordt weer vaker genoemd als belangrijk maatschappelijk probleem: vorig kwartaal noemde 29% het onderwerp spontaan, nu is dat 38%. Die zorgen gaan in vergelijking met vorig kwartaal weer iets vaker over vluchtelingen en immigratie. Andere genoemde onderwerpen zijn (gebrekkige) integratie en racisme.

Andere veelgenoemde maatschappelijke problemen zijn de manier van samenleven en de gezondheids- en ouderenzorg. Dit laatste onderwerp staat ook met stip op de eerste plaats als (spontaan genoemd) thema waaraan de politiek in Den Haag meer aandacht zou moeten besteden.

Steun voor EU-lidmaatschap, nauwelijks voor Nexit

De groep die het Nederlandse lidmaatschap van de Europese Unie (EU) een goede zaak vindt, is groter dan de groep die dat niet vindt (50% vs. 19%). De steun voor een Nexit, een vertrek van Nederland uit de Europese Unie is gering: 16% stemt in met de stelling dat het beter zou zijn als Nederland uit de Europese Unie zou gaan, 53% is het daarmee oneens. Toch zijn velen niet onverdeeld positief over Europa: 48% vindt dat Nederland te veel macht heeft overgedragen aan de Europese Unie, 19% vindt dat niet. In vergelijking met de periode 2014-2016 is de EU-stemming op dit moment positiever. Het opleidingsverschil in EU-opvattingen blijft groot: 71% van de hogeropgeleiden steunt het EU-lidmaatschap, van de lageropgeleiden is dat slechts 29%.

Thema: Samenleven

Zorgen over het samenleven, maar positieve trends

‘Samenleven, normen en waarden’ is ook dit kwartaal weer de grootste categorie als mensen in eigen woorden hun zorgen over de maatschappij formuleren. In vergelijking met andere Europese volkeren zijn Nederlanders echter tamelijk positief over de medemens. Evenals in de buurlanden is er tussen 2002 en 2017 een licht stijgend geloof in de eerlijkheid, hulpbereidheid en betrouwbaarheid van ‘de meeste mensen’. Ook het aandeel mensen dat vindt dat het met de normen en waarden in ons land achteruitgaat, neemt in deze eeuw af, al is nog steeds de grootste groep deze mening toegedaan (54% in 2018, 70% in 1998, maar in 1970 slechts 39%).

Kernproblemen: gebrek aan aandacht voor anderen en slechte omgang met diversiteit

In de woorden waarmee men zorgen over het samenleven verwoordt komen twee ervaren grote gebreken naar voren: gebrekkige aandacht voor elkaar (‘egoïsme’, ‘agressie’, ‘verharding’, ‘gebrek aan respect’) en een gebrekkige omgang met diversiteit (‘discriminatie’, ‘intolerantie’, ‘onverdraagzaamheid’). Het eerste gebrek wordt sinds 2008 trendmatig minder naar voren gebracht, het tweede is een constante. In vergelijking met een aantal jaren geleden wordt de samenleving als wat minder hard maar niet als toleranter ervaren.

 

Het SCP doet sinds 2008 het COB voor het kabinet op verzoek van de Voorlichtingsraad. De enquête is dit kwartaal gehouden tussen
2 juli en 6 augustus 2018. In de kwartaalberichten komt ook ander opinieonderzoek aan bod. Dit kwartaal zijn de onderzoekers Josje den Ridder, Paul Dekker en Evelien Boonstoppel.

Home / Nieuws / Zorgen over immigratie nemen weer toe

Menu