logo

Scheidslijnen in het voortgezet onderwijs

De rolopvatting van scholen en docenten in het voortgezet onderwijs in het omgaan met verschillen tussen groepen leerlingen, en het tegengaan van sociale scheidslijnen

In dit onderzoek staan de visie en praktijk van scholen en docenten in het voortgezet onderwijs centraal ten aanzien van sociale, emotionele en culturele verschillen tussen groepen leerlingen met verschillende achtergronden. De mate van homogeniteit of heterogeniteit van vestigingslocaties en (brug-)klassen speelt daarbij een rol.

Scheidslijnen in het voortgezet onderwijs?

Aanleiding voor dit onderzoek is de maatschappelijke zorg over sociaal-economische en sociaal-culturele scheidslijnen in de samenleving tussen groepen burgers. De groeiende kloof hangt sterk samen met opleidingsniveau.

In het voortgezet onderwijs worden jongeren voor het eerst gegroepeerd naar opleidingsniveau. Dit resulteert in institutionele en ruimtelijke gescheidenheid (vmbo’ers die op een andere locatie zitten dan vwo’ers). Tevens is er sprake van verschillen in identificatie en waardenoriëntaties (sociaal, emotioneel en cultureel) tussen jongeren met verschillende achtergronden. Het roept de vraag op of verschillende groepen jongeren elkaar in de context van de school nog ontmoeten, of dat zij opgroeien in aparte bubbels.

Dat jongeren verschillend kunnen denken, bijvoorbeeld over politiek of maatschappelijke waarden hoeft niet problematisch te zijn. Maar als jongeren uit verschillende bevolkingsgroepen of met verschillende achtergronden, elkaar nauwelijks ontmoeten en er sprake zou zijn van scheidslijnen, dan doet dit mogelijk afbreuk aan de functie van het onderwijs om maatschappelijke samenhang te bevorderen. Het onderwijs heeft immers drie hoofddoelen: kwalificeren, persoonsvorming en socialiseren. De jaren die jongeren doorbrengen in het voortgezet onderwijs zijn voor deze vorming en socialisering van wezenlijk belang.

Onderzoek

De focus ligt op de rolopvattingen van docenten en directies in het voortgezet onderwijs. Welke verschillen tussen groepen leerlingen nemen zij waar? Welke rol zien zij voor zichzelf als school en docent weggelegd om – gelet op de drie doelen van het onderwijs: kwalificering, persoonsvorming en socialisatie – sociale scheidslijnen tegen te gaan en sociale cohesie te bevorderen?

Met behulp van statistische analyses van registergegevens brengt het SCP het scholenlandschap en de leerlingenpopulaties in het voortgezet onderwijs in kaart. Via focusgroepen van docenten en directies verzamelt het SCP informatie over de verschillen die zij waarnemen in de setting van hun school en over hun visie en rolopvattingen om eventuele sociale scheidslijnen tegen te gaan.

Onderzoeksperiode: 2018

Verwachte publicatiedatum: voorjaar van 2019.

Neem voor meer informatie contact op met Ria Vogels.

Home / Onderzoek / Lopend onderzoek / A-Z alle lopende onderzoeken / Scheidslijnen in het voortgezet onderwijs

Menu