logo

Persbericht: In het zicht, hfdstuk 9

07 augustus 2009

Afstand tussen zorgvraag en zorgaanbod - Sociaal en Cultureel Rapport 2004 - Hoofdstuk 9

Zorg.

  • De komende jaren blijft het zorgaanbod achter bij de groeiende vraag. Zo wordt voor 2020 een tekort aan huisartsen verwacht van 23%.

  • Het zorgaanbod kan meer op de groeiende zorgvraag aansluiten door verbetering van de patiënten-logistiek, meer gebruik van ict en een meer efficiënte organisatie.

  • 90% van de bevolking denkt dat in 2020 zieke mensen veel meer dan nu afhankelijk zullen zijn van hun familie. Eenzelfde percentage vindt dit onwenselijk.

  • 78% van de Nederlanders acht het waarschijnlijk dat in 2020 een genenpaspoort kan worden aangeschaft. 62% vindt dit ook wenselijk.

  • Een ruime meerderheid van de bevolking denkt dat cosmetische plastische chirurgie in 2020 algemeen toegepast zal worden voor een aantrekkelijk uiterlijk.

Dit zijn de belangrijkste conclusies uit hoofdstuk 9 van het  Sociaal en Cultureel Rapport 2004 .

Kloof tussen zorgvraag en zorgaanbod neemt toe


Door toename van de bevolking en de vergrijzing stijgt de zorgvraag. Het zorgaanbod blijft daarbij achter. Voor de medische zorg wordt met name een tekort aan huisartsen verwacht, dat kan oplopen tot 23% in 2020 als de instroom in de huisartsenopleiding gelijk blijft. Voor sommige medische specialismen als kindergeneeskunde dreigt juist een overschot. Voor de verpleging en verzorging verwacht het SCP dat de zorgvraag toeneemt van 1,2 miljoen personen in 2000 naar ruim 1,6 miljoen personen in 2020.  Minder dan de helft van deze  zorgvragers zal in 2020 formele AWBZ zorg ontvangen. De rest van de zorgvragers zal aangewezen zijn op particuliere hulp en mantelzorg.

Oplossing  zorgkloof vooral kwestie van betere logistiek, organisatie en ict


Aan 20 deskundigen is gevraagd om hun visie te geven op de groeiende kloof tussen vraag en aanbod.
In de medische zorg zou de kloof gedicht kunnen worden door verbetering van de patiënten-logistiek en ict. Ook in de organisatie van  het zorgaanbod is efficiencywinst te halen. Niet voor elke gezondheidsklacht is het nodig om een arts te raadplegen. Naar verwachting kunnen nieuwe beroepen in de zorg, zoals de 'nurse practitioner' en de 'physician assistant' een belangrijke rol spelen in het lenigen van de medische zorgvraag. De deskundigen verwachten niet dat de zorgvraag tot 2020 als gevolg van medische doorbraken sterk zal verminderen.
Internet zal een steeds belangrijkere bron voor medische informatie worden, maar het is niet waarschijnlijk dat de internetdokter de echte dokter kan vervangen. Het  SCP toekomstonderzoek laat zien dat 62% van de bevolking het waarschijnlijk acht dat in 2020 medicijnen via internet worden besteld, maar tegelijkertijd wordt dat door 66% van de bevolking als onwenselijk gezien. Voor de tekorten in de verpleging en verzorging verwachten de deskundigen meer heil van een wijde verspreiding van 'low tech' oplossingen, vergelijkbaar met de rollator, dan van verdere robotisering van het huishouden of andere 'high tech' snufjes

Burger vreest verschraling van de zorg

 
Het  SCP toekomst-onderzoek laat zien dat burgers een verschraling vrezen van het voorzieningenaanbod voor zorg en welzijn:

  • 90% van de geraadpleegde burgers verwacht dat zieke mensen in 2020 veel meer dan nu afhankelijk zullen zijn van hun familie. Het oordeel hierover is bijna unaniem negatief:  91 % van de bevolking vindt deze afhankelijkheid onwenselijk.

  • 80% verwacht dat mensen in 2020 vaker dan nu vereenzaamd en vervuild worden aangetroffen.

  • 78% verwacht dat er in 2020 te weinig dokters zullen zijn

  • 82% verwacht dat mensen met hoge inkomens in 2020 betere zorg krijgen dan mensen met lage inkomens. Opnieuw is de afwijzing hiervan bijna unaniem: 91% vindt het onwenselijk dat mensen die meer betalen betere zorg krijgen.

  • 66% procent acht het onwaarschijnlijk dat in 2020 de meeste harddrugsverslaafden door betere medische behandelingen een gewoon leven kunnen leiden.

  • Eveneens 66% acht het onwaarschijnlijk dat verpleeghuizen in 2020 een aangename verblijfplaats voor de oude dag zullen zijn.

Over medische vooruitgang oordelen de burgers positiever


Bijna de helft van de geraadpleegde burgers (47%) acht het waarschijnlijk dat in 2020 de oorzaken van de meeste ziektes bekend zullen zijn en 55% acht het waarschijnlijk dat het dan mogelijk zal zijn zich tegen AIDS te laten inenten. Een meerderheid (61%) acht het niet waarschijnlijk dat kanker in 2020 volledig te genezen zal zijn. Over de behandeling van dementie denkt de bevolking, zeker gezien de beperkte mogelijkheden die er nu zijn, vrij optimistisch: 35% acht het waarschijnlijk dat dementie in 2020 goed te behandelen zal zijn. Over de diagnostische mogelijkheden die de genetica zou kunnen bieden is men nog optimistischer: 78% acht het waarschijnlijk dat in 2020 de mogelijkheid bestaat om een genenpaspoort aan te schaffen en 62% vind dat ook wenselijk. De medisch-ethische bezwaren van veel deskundigen over het genenpaspoort worden kennelijk niet gedeeld door de bevolking.

De 21e eeuw wordt de eeuw van de maakbare mens.


In de jaren zeventig was de 'maakbare samenleving' een gewild ideaal. Voor een deel zal daar de  'maakbare mens' voor in de plaats komen, waarbij het verlangen naar een goed functionerend lichaam en een aantrekkelijk uiterlijk in de vergrijzende samenleving steeds belangrijker zal worden. Wel geeft de burger duidelijk aan waar de grenzen van de maakbaarheid liggen:

  • 71% van de bevolking acht het waarschijnlijk dat cosmetische plastische chirurgie in 2020 algemeen toegepast zal worden om er aantrekkelijk uit te zien.

  • Over het zelfgekozen levenseinde bij ondraaglijk lijden spreekt de burger zich duidelijk uit: 71% verwacht dat euthanasie in 2020 algemeen geaccepteerd zal zijn, en 72% van de geraadpleegde burgers ziet dat ook als wenselijk.

  • Over de mogelijkheid om als ouder zelf voor het geslacht van het kind te bepalen is men minder stellig: 52% acht het waarschijnlijk dat ouders in 2020 zelf het geslacht van hun kind kunnen kiezen. Wel uitgesproken is de afwijzing daarvan: 92 % van de bevolking vindt het onwenselijk dat ouders het geslacht van hun kind kunnen kiezen.

  • Ook een totaal gedrogeerde samenleving lijkt geen realistisch toekomstbeeld: slechts 8% van de bevolking verwacht dat in 2020 de meeste mensen een 'gelukspil' zullen (kunnen) slikken.



Home / Publicaties / Alle publicaties / Publicaties 2004 / In het zicht van de toekomst / Persbericht: In het zicht, hfdstuk 9

Menu