De buurt speelt een belangrijke rol bij de ontwikkelkansen van jongeren, naast capaciteiten van jongeren zelf en de invloed van gezin en school. Jongens die opgroeien in wijken waar veel bewoners met lage inkomens wonen, lopen meer risico op een lager schoolniveau, ongediplomeerd schoolverlaten en crimineel gedrag. Deze risico’s komen tot stand door stigmatisering, socialisatie en ontoereikende sociale controle. Dit blijkt uit het SCP-onderzoek ‘Opgroeien in een kwetsbare wijk. Over buurteffecten en persoonlijke ervaringen van jongens en jonge mannen’.
Stigmatisering
Stigmatisering vergroot het risico dat opgroeiende jongens in kwetsbare wijken de verkeerde kant opgaan, zo blijkt uit het onderzoek. Negatieve vooroordelen komen in kwetsbare wijken meer voor dan in andere wijken. Ook eenzijdige beeldvorming door media speelt hierbij een rol. Deze beeldvorming kan ertoe bijdragen dat jongeren minder geloven in hun mogelijkheden, onder meer op school, of dat ze vooroordelen bevestigen via baldadig gedrag.
Sociale controle en socialisatie
Het onderzoek laat verder zien dat sociale controle door ouders en buurtgenoten belangrijke is. Sociale controle op het gedrag van jongeren is in geen enkele wijk makkelijk. In kwetsbare wijken spelen vaker problemen in het gezin of zijn ouders bang voor represailles bij het aanspreken op lastig gedrag van eigen of andere kinderen. Hierdoor ontstaat een weinig gecontroleerde omgeving waarin vaak kwetsbare jongeren worden geronseld voor criminele activiteiten. En als iemand eenmaal een strafblad heeft, worden kansen op een stabiele baan kleiner.
Ook socialisatie is van invloed op de kansen en risico’s voor jongens uit een kwetsbare wijk. Jongens met een lastige thuissituatie door gezondheidsproblemen of stress rond armoede en schulden, raken eerder gedemotiveerd voor school. Dan is er meer risico dat jongeren op straat zijn en daar aansluiting vinden bij jongens die het zelfde meemaken. Hierdoor drijven zij verder af van school, en kan het zijn dat ze zonder diploma school verlaten en mogelijk het criminele pad op gaan. Dit komt bij meisjes minder voor, omdat ze minder op straat (mogen) zijn.
Waarom dit onderzoek?
Auteurs
Jeanet Kullberg, Rachid Mouktadibillah en Jeroen de Vries.