Lesbische, homoseksuele en biseksuele jongeren tussen de 11 en 16 jaar ervaren in hun leven meer welzijns- en leefstijlproblemen dan heteroseksuele jongeren. De gezinssituatie en ervaringen op school spelen hierbij een rol. Dat is de conclusie van SCP-onderzoek naar verschillen in welzijn, sociale relaties en leefstijl van lesbische, homoseksuele en biseksuele jongeren. Het SCP pleit voor doelgericht en passend beleid om de welzijnsproblematiek onder LHB-jongeren te verminderen
Drie onderzoeksvragen staan centraal in dit rapport. Zijn er verschillen tussen LHB- en heteroseksuele jongeren in welzijn, kwaliteit van sociale relaties en leefstijl? Welke ontwikkelingen zien we hierin tussen 2013 en 2017? En, hoe kunnen verschillen worden verklaard en welke rol spelen de sociale relaties hierbij?
Uit het onderzoek blijkt dat LHB-jongeren vaker kampen met slaapproblemen en problematisch gebruik van sociale media. Ze voelen zich bijna drie keer zo vaak ongelukkig als heteroseksuele jongeren. Ondanks een lichte verbetering en een afname van pesten blijft het welzijn van LHB-jongeren fors achter op dat van heterojongeren.
Het aantal LHB-jongeren dat gepest wordt en kampt met psychische problemen is afgenomen maar nog twee keer zo groot als bij heteroseksuele jongeren. Op het gebied van psychische problemen zijn de verschillen tussen LHB-jongeren en heterojongeren wat kleiner geworden.
Jonge LHB’ers hebben ook vaker overgewicht en slaapproblemen: ze slapen minder lang en voelen zich vaker moe of uitgeput. Eerder onderzoek wijst uit dat langdurige slaapproblemen gepaard gaan met allerlei fysieke en psychische klachten, zoals concentratieproblemen en depressies.
Waarom dit onderzoek?
Om het welzijn van LHB-jongeren te verbeteren en inclusie te bevorderen, is kennis van de LHB-problematiek bij professionals en beleidsmakers van belang. Dit geldt bijvoorbeeld voor leraren en schoolleiders, voor jongerenwerkers, voor medewerkers van centra voor Jeugd en Gezin, voor zorgverleners en voor sportaanbieders.
Doelgericht en passend beleid voor LHB-jongeren
Aandacht op scholen voor gender en seksualiteit kan helpen bij acceptatie en een positieve houding ten aanzien van LHB-jongeren. Voor zorginstellingen kan een rol liggen in een goede afstemming van het huidige zorgaanbod op de behoeften van LHB-jongeren. Ook kunnen organisaties zoals het Jongerenwerk en centra voor Jeugd en Gezin hun kennis vergroten en ondersteuning bieden aan ouders van LHB-jongeren. Het vergroten van de inclusie in de sport kan ook positief uitwerken op de sportparticipatie van LHB-jongeren en daarmee een gezondere leefstijl bevorderen.
Het onderzoek is uitgevoerd met behulp van data uit het Health Behaviour in School-aged Children (HBSC)-onderzoek. Dit is een grootschalig bevolkingsonderzoek onder scholieren van 11 tot en met 16 jaar in Nederland. De dataverzameling vond plaats in oktober-november 2017.
Voor de analyses is rekening gehouden met clustereffecten binnen scholen en klassen. Daarnaast zijn verschillen tussen 2013 en 2017 onderzocht en zijn verklarende analyses uitgevoerd om verschillen tussen LHB- en heteroseksuele jongeren te duiden.
Auteurs
Willem Huijnk en Gabriël van Beusekom