De samenleving is voortdurend in beweging, maar veranderingen raken groepen mensen niet op dezelfde manier. Globalisering, individualisering, migratie en technologische ontwikkelingen vergroten kansen voor sommigen, terwijl anderen onzekerheid en verlies aan houvast ervaren. Het onderzoek laat zien dat verschillen in zekerheid, vertrouwen en toekomstverwachtingen toenemen. Die ongelijkheid werkt door in hoe mensen zich tot elkaar en tot de overheid verhouden. Sociale cohesie staat daarmee onder druk, vooral waar bestaanszekerheid ontbreekt of waar mensen zich onvoldoende gehoord voelen.
Deze studie richt zich op een verduidelijking van de vele dimensies van diversiteit en sociale cohesie. Een helder gebruik van deze concepten is niet alleen nodig voor onderzoek, maar ook voor een vruchtbaar politiek en maatschappelijk debat over deze thema’s.
In het publieke debat zijn zowel diversiteit als sociale cohesie begrippen die regelmatig als wapens worden ingezet om politiek standpunten te verdedigen. Juist bij beladen onderwerpen is het zaak om precies en zuiver te zijn over wat men bedoelt en waar men voor staat, zodat meningsverschillen ook gaan over zaken waarover men het echt oneens is. Met de vijf adviezen die het rapport meegeeft voor de publieke discussie over diversiteit en sociale cohesie, willen wij bijdragen aan een beter gefundeerde discussie over dit thema.
Waarom dit onderzoek?
In het publieke debat zijn zowel diversiteit als sociale cohesie begrippen die regelmatig als wapens worden ingezet om politiek standpunten te verdedigen. Spannend en soms ook onaangenaam wordt het wanneer diversiteit en sociale cohesie als onverzoenbare feiten tegenover elkaar worden gezet. Juist dan is een verantwoord en geïnformeerd gebruik van deze begrippen van belang, want woorden en meningen doen ertoe en kunnen sociale verhoudingen beschadigen.
Dit onderzoek biedt beleidsmakers, professionals en maatschappelijke organisaties inzicht in wat wel en niet bijdraagt aan verbinding. Ze helpen om aannames te toetsen en beleid realistischer en effectiever vorm te geven. Met de vijf adviezen die het rapport meegeeft voor de publieke discussie over diversiteit en sociale cohesie willen wij bijdragen aan een beter gefundeerde discussie over dit thema.
Voor deze literatuurstudie is gebruik gemaakt van verschillende nationale en internationale wetenschappelijke publicaties.
Auteurs
Erik de Bakker, Lex Thijssen en Wil Portegijs