Deze gezamenlijke analyse van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) bekijkt woningisolatie niet alleen als middel om energie te besparen en CO₂-uitstoot te verminderen, maar als een beleidsingreep met brede effecten op de maatschappelijke welvaart. In jun beschouwing van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) – dat tot doel heeft om tot 2030 2,5 miljoen energie-onzuinige woningen te isoleren – benadrukken de planbureaus dat isolatie veel meer beïnvloedt dan alleen de energierekening.
Isolatie kan het wooncomfort verhogen, de gezondheid van bewoners verbeteren en stress rond energiekosten verminderen. Dat draagt bij aan welzijn. Tegelijkertijd raakt het beleid aan thema’s als arbeidsmarkt, biodiversiteit, natuurlijk kapitaal en sociale rechtvaardigheid. De analyse benadrukt dat de kwaliteit van de uitvoering en de gekozen beleidsinstrumenten cruciaal zijn om bredewelvaartsbaten te realiseren. Zo profiteren hogere inkomens vaak meer van generieke subsidies dan lagere inkomens, terwijl maatregelen voor sociale huurwoningen zonder huurverhoging vooral lagere inkomens ten goede komen.
Oog voor nuances
Ook kan ongelijke toegang tot steun bij isoleren het vertrouwen in overheidsbeleid beïnvloeden, omdat burgers een eerlijke verdeling van kosten en baten belangrijk vinden. Door literatuurinzichten te bundelen, tonen de drie planbureaus aan dat isolatiebeleid de brede welvaart potentieel vergroot. De precieze effecten hangen echter af van instrumentkeuze, uitvoering en verdeling. Oog voor deze nuances is volgens de analyse onmisbaar is voor succesvol beleid in de energietransitie.
Waarom dit onderzoek?
Auteurs
Simon Tunderman, Yvonne de Kluizenaar, Derk Visser (CPB), Sander de Bruyn (PBL) en Fenneke van de Poll (CE Delft)