Hoe leren jongeren omgaan met verschillen tussen mensen van verschillende achtergronden? En welke rol kan het onderwijs daarin spelen? In deze kennisnotitie brengt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) recent Nederlands onderzoek bijeen over factoren die samenhangen met de houding van jongeren ten aanzien van diversiteit, met speciale aandacht voor het primair en voortgezet onderwijs. De notitie biedt aanknopingspunten voor beleid en onderwijspraktijk om het leren samenleven te versterken.
Jongeren ontwikkelen over het algemeen een positievere houding tegenover diversiteit wanneer zij vaker in contact komen met leeftijdgenoten met een andere achtergrond. Vooral in het voortgezet onderwijs hangt een grotere etnische diversiteit in de klas samen met meer begrip en openheid tegenover verschillen. Dit verband geldt voor zowel jongeren met als zonder migratieachtergrond.
Diversiteit op zichzelf niet voldoende
Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat diversiteit op zichzelf niet voldoende is. De wijze waarop scholen en docenten omgaan met verschillen blijkt minstens zo belangrijk. Een open klasklimaat, goede relaties tussen docenten en leerlingen en ruimte voor dialoog dragen bij aan positievere houdingen. Schoolbreed beleid of abstracte visies op burgerschap vertalen zich daarentegen niet automatisch in andere houdingen bij leerlingen.
Ontmoetingskans met jongeren in de buurt sterken dan school
Aanvullende analyses op basis van de Periodieke peiling jongeren 2022 tonen dat de ontmoetingskans met jongeren van andere herkomst in de buurt zelfs sterker samenhangt met houdingen ten aanzien van diversiteit dan ontmoeting op school. Dit onderstreept dat het leren omgaan met verschillen plaatsvindt in meerdere leefwerelden en niet alleen binnen de schoolmuren.
Waarom dit onderzoek?
Auteurs
Ralf Maslowski, Joris Broere
Gerelateerde publicaties
Samen of gescheiden naar school - De betekenis van sociale scheiding en ontmoeting
Lees verderGescheidenheid, diversiteit en instituties
De diverse bevolking van Nederland: samenleven nu en in de toekomst
