Wat gaat er mis in de relatie tussen burgers en overheid – en hoe kan het beter? Deze pagina brengt drie SCP-publicaties samen die deze vraag van verschillende kanten belichten. In het jubileum-essay 50 jaar SCP (2023) klinkt de oproep tot een veerkrachtige en empathische overheid die beter aansluit bij het dagelijks leven van mensen. Het essay Burgers gelijkwaardig aan de ontwerptafel van beleid (2024) laat zien hoe die verbinding kan worden hersteld, door burgers een gelijkwaardige rol te geven in het ontwerpen van beleid. Het symposium Spiegel van de samenleving (2024) maakt zichtbaar hoe deze ideeën in praktijk en gesprek tot leven komen—en wat er gebeurt als ook minder gehoorde stemmen echt een plek krijgen.
Essay 50 jaar SCP: Op weg naar een veerkrachtige en empathische overheid (2023)
Wat is dit?
Een jubileum-essay waarin SCP-directeur Karen van Oudenhoven-van der Zee terugblikt op vijftig jaar sociaal-cultureel onderzoek en vooruitkijkt naar de rol van de overheid in een samenleving die onder druk staat.
Verlies van houvast en vertrouwen
Het essay laat zien dat veel mensen het gevoel hebben grip te verliezen op hun leven en de samenleving. Dat gevoel hangt samen met onzekerheid over werk, wonen en toekomst, maar ook met het idee dat de overheid hen niet goed begrijpt of vertegenwoordigt.
Noodzaak van empathie en richting
Volgens Van Oudenhoven is een empathische overheid nodig die oog heeft voor de leefwereld van mensen én duidelijke richting geeft. Langetermijndenken en het expliciet maken van waarden zijn daarbij essentieel om vertrouwen en veerkracht in de samenleving te versterken.
Essay Burgers gelijkwaardig aan de ontwerptafel van beleid (2024)
Wat is dit?
Een verdiepend essay waarin wordt uitgewerkt hoe de relatie tussen burgers en overheid kan worden hersteld, door burgers een gelijkwaardige rol te geven in het ontwerpen van beleid.
Meer dan inspraak achteraf
Het essay maakt duidelijk dat klassieke vormen van participatie vaak onvoldoende zijn. Veel burgers ervaren inspraak als symbolisch en voelen zich pas betrokken wanneer besluiten al vaststaan.
Samen beleid ontwerpen
De centrale boodschap is dat beleid beter wordt wanneer burgers vanaf het begin meedoen als medeontwerpers. Dit vraagt om een open blik van beleidsmakers, ruimte voor verschillende perspectieven en werken vanuit een gedeelde toekomstvisie, een ‘groot verhaal’, waar we samen aan werken.
Terugblik SCP-symposium Spiegel van de samenleving, nu en in de toekomst (2024)
Wat is dit?
Een verslag van het jubileumsymposium waarin onderzoekers, beleidsmakers en maatschappelijke partijen in gesprek gingen over de relatie tussen burgers en overheid.
De samenleving is diverser dan het debat
Tijdens het symposium werd zichtbaar dat de samenleving niet uit scherpe tegenstellingen bestaat, maar uit veel verschillende ervaringen, zorgen en waarden die vaak onderbelicht blijven in beleid en politiek debat.
Ruimte maken voor minder gehoorde stemmen
Een belangrijk inzicht is dat echte verbinding ontstaat wanneer ook mensen die normaal niet aan tafel zitten, serieus worden betrokken. Dat vraagt om andere vormen van gesprek, luisteren zonder oordeel en het erkennen van spanning en ongemak als onderdeel van democratie.
Waarom dit onderzoek?
Gerelateerde publicaties
Continu onderzoek burgerperspectieven
Meedoen in 2050
Lees verderRepresentatie en vertrouwen
