In een tijd van crisisdreiging gaat veel aandacht uit naar een weerbaar Nederland. We denken daarbij al snel aan het versterken van de krijgsmacht, het beschermen van vitale functies tegen cyberaanvallen of het voorkomen van stroomstoringen. Maar weerbaarheid gaat niet alleen over systemen en voorzieningen. Ze steunt ook op de kracht van mensen en de manier waarop zij elkaar kunnen helpen.

Wat gebeurt er als vanzelfsprekende voorzieningen wegvallen? Dan zijn het vaak mensen die bijspringen: vrijwilligers die gaten opvullen, buren die elkaar helpen en mensen die praktische ondersteuning bieden wanneer dat nodig is. Juist in een crisis kunnen deze vormen van samenwerking van grote waarde zijn.

Toch heeft de mens nog geen centrale plek in de aanpak van weerbaarheid. In dit essay laten we zien waarom dat wel nodig is en wat dit vraagt van het weerbaarheidsbeleid. Daarbij hebben we oog voor de diversiteit van mensen. Persoonlijkheid, sociaalmaatschappelijke positie en leefsituatie kunnen van invloed zijn op de manier waarop mensen een crisissituatie ervaren en erop reageren. Juist daarom is het belangrijk dat het weerbaarheidsbeleid aansluit bij deze verschillen zodat kwetsbare groepen niet buiten beeld raken.

Waarom dit onderzoek?

Download het onderzoek

Dit onderzoeken we ook

Maatschappelijke weerbaarheid is een van de thema’s waar het SCP zich de komende vier jaar op richten. In december 2026 verschijnt hierover een kennisnotitie