Hoe staat Nederland ervoor als het gaat om welbevinden, samenleven en vertrouwen tussen burgers en overheid? En hoe weerbaar is de samenleving bij ingrijpende veranderingen of crises? Met het vandaag gepresenteerde Meerjarenplan 2026–2031 brengt het SCP deze vragen nadrukkelijk onder de aandacht.
Beeld: © SCP
Meerjarenplan 2026–2031: SCP richt zich op klimaat, digitalisering en maatschappelijke weerbaarheid
Het onderzoek van het SCP blijft zich richten op beleidsdossiers die breed leven in de samenleving, zoals zorg en ondersteuning, migratie, bestaanszekerheid en klimaat. Daarnaast worden twee thema’s nadrukkelijk toegevoegd aan het meerjarenprogramma: digitalisering en maatschappelijke weerbaarheid.
Directeur Karen van Oudenhoven-Van der Zee: "Veerkracht is voor ons een belangrijk uitgangspunt: het vermogen van individuen, gemeenschappen én instituties om zich aan te passen aan veranderingen en uitdagingen. Of het nu gaat om wonen, migratie, zorg, veiligheid, klimaat of bestaanszekerheid – wij kijken naar de sociale fundamenten die maken dat een samenleving in veranderende omstandigheden kan meebewegen en vooruitkomen."
Rechtvaardigheid bij klimaattransitie
De klimaattransitie vraagt om snelle veranderingen in een tijd van toenemende schaarste. Het SCP onderzoekt hoe de voor- en nadelen van klimaatbeleid eerlijk verdeeld kunnen worden. Ook kijken we hoe burgers meer betrokken kunnen worden bij de klimaatopgave.
Digitale kansen en risico's
Digitale technologie is verweven met het dagelijks leven, maar brengt ook risico's met zich mee. Het SCP start onderzoek naar de invloed van digitalisering op de kwaliteit van de samenleving. We onderzoeken wat nodig is om weerbaar te zijn tegen bedreigingen van digitale technologie voor het vertrouwen in de democratie en de sociale samenhang.
Weerbaarheid bij crises
Nederland krijgt waarschijnlijk vaker te maken met crisissituaties zoals natuurrampen, cybercriminaliteit of geopolitieke spanningen. Het SCP ontwikkelt een analysekader om in kaart te brengen hoe de samenleving er sociaal-maatschappelijk voorstaat bij crises. Ook worden de effecten van crisismaatregelen op mens en maatschappij geanalyseerd.
Samenhang in onderzoek
We onderzoeken onze onderwerpen binnen het kader van De kwaliteit van de samenleving. Hoe ervaren mensen in Nederland de kwaliteit van hun leven? Welke relaties hebben wij met elkaar? En hoe is de relatie tussen mensen en overheid? Het SCP onderzoekt en analyseert de kwaliteit van het (samen)leven in ons land en het beleid dat de overheid daarvoor maakt en uitvoert. Nieuw is dat het SCP zijn programmering sterker wil verbinden met de beleids- en begrotingscyclus van het Rijk. Actuele en continue monitoring is daarbij essentieel, juist om alert te blijven op verschuivingen in de samenleving.
De Staat van Ons: maandelijks gesprek over de samenleving
Met De Staat van Ons start het SCP een maandelijkse podcast waarin actuele maatschappelijke ontwikkelingen worden geduid vanuit sociaalwetenschappelijke inzichten. Presentator Anic van Damme gaat in elke aflevering in gesprek met onderzoekers van het SCP over hoe het met en tussen mensen gaat, waar de samenleving kwetsbaar is en wat nodig is om veerkracht en gemeenschapszin te versterken. In de eerste aflevering spreekt Van Damme met Karen van Oudenhoven, directeur van het SCP, over maatschappelijke weerbaarheid en over het vandaag verschenen Meerjarenplan 2026–2031. Volgens het SCP kan maatschappelijke weerbaarheid niet los worden gezien van vertrouwen in de politiek en de democratische rechtsstaat.
Luister en abonneer
De eerste aflevering van De Staat van Ons is nu te beluisteren via Spotify en via alle bekende podcastapps. Abonneer je om geen aflevering te missen.