De overheid maakt financiële keuzes over bijvoorbeeld asiel en migratie, wonen, klimaat en de zorg. Waar gaat meer of juist minder geld naartoe? In dit rapport schetsen we hoe het gaat met de Nederlandse samenleving, hoe het gaat tussen mensen en en hoe mensen naar de overheid en de politiek kijken. Zo kan de overheid beter keuzes maken die de kwaliteit van de samenleving borgen. Nu en in de toekomst.
In deze publicatie beschrijven we vijf maatschappelijke opgaven:
- Hoe gaat het op het gebied van samenleven met een steeds diversere bevolking?
- Kunnen mensen zinvol en volwaardig meedoen aan het maatschappelijk leven?
- Krijgen mensen in kwetsbare situaties passende ondersteuning?
- Is er een rechtvaardige verdeling van de kosten bij verduurzaming?
- Hebben mensen vertrouwen in de politiek, onze democratie en de overheid?
Het SCP geeft daarbij niet alleen aan hoe het op dit moment met Nederland en de Nederlanders gaat, maar geeft ook advies over toekomstig beleid en de mogelijke effecten daarvan op het leven van mensen.
Waarom dit onderzoek?
Het gaat over het algemeen met veel Nederlanders goed. De kwaliteit van leven is gemiddeld genomen hoog en veel mensen hebben vertrouwen in elkaar. Tegelijkertijd staat de kwaliteit van onze samenleving onder druk. Veel Nederlanders hebben zorgen over bijvoorbeeld polarisatie en toegang tot zorg, en meer dan de helft van alle volwassenen heeft weinig vertrouwen in de politiek en de overheid.
Keuzes maken
In deze ontwikkelingen in de samenleving staat het kabinet voor een aantal grote opgaven. De financiële middelen, het aantal mensen, wat de omgeving aankan en wat mensen kunnen en willen: dat is allemaal niet oneindig. En dus moet de overheid keuzes maken. Keuzes die bepalend zijn voor hoe de samenleving er de komende jaren en in de verdere toekomst uit zal zien.
Het SCP pleit ervoor dat in een kabinetsvisie en de uitwerking daarvan de sociaal-maatschappelijke gevolgen van beleid een volwaardige plek krijgen. Of het nu gaat over de woningnood, de stikstofcrisis, de houdbaarheid van de zorg of krapte op de arbeidsmarkt: al deze beleidsopgaven hebben naast gevolgen voor de economie en de leefomgeving ook (grote) sociaal-maatschappelijke gevolgen.
Op basis van nieuwe gegevens en relevante SCP-onderzoeken gaan we in op de vraag hoe het gaat met mensen en met de samenleving als geheel, duiden we de ontwikkelingen in het beleid en in de samenleving, en verbinden daaraan een aantal overkoepelende handvatten voor beleid en politiek.
