Eén op de zes volwassenen in ons land heeft te maken met een stapeling van problemen. Dit blijkt uit onderzoek van het SCP ‘Zicht op zorgen’. Deze mensen hebben bijvoorbeeld weinig financiële middelen hebben en geen sociaal netwerk om problemen het hoofd te bieden.
Uit het bijbehorende ‘Meer zicht op ouders; Zorgen, problemen en hulpbronnen van ouders van minderjarige kinderen’ blijkt dat ruim één op de tien ouders van minderjarige kinderen met zo’n stapeling van zorgen of problemen kampt. Naast zorgen over de opvoeding of ontwikkeling van hun kinderen, hebben zij ook andere problemen.
Mensen met complexe problemen, zoals mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt of jongeren met ernstige problematiek, worden minder goed geholpen dan anderen en verdienen daarom meer aandacht van gemeenten.
In deze publicaties kijken we breed naar de groep mensen met verschillende problemen, hoe het hen vergaat en of zij gebruikmaken van informele, formele of particuliere ondersteuning. Het doel is gemeenten meer zicht te bieden op mensen die zich in een kwetsbare situatie bevinden doordat zij te maken hebben met een grote draaglast (veel problemen hebben) en relatief weinig hulpbronnen hebben die hun draagkracht kunnen versterken.
Daarnaast bieden we inzicht in het gebruik en het niet-gebruik van verschillende vormen van ondersteuning en daarmee in de toegankelijkheid daarvan. We doen dit op basis van enquêtedata waarin we onder meer mensen die zich al dan niet in een kwetsbare situatie bevinden met elkaar vergelijken.
Zicht op zorgen
Download de publicatieDeelstudie: Meer zicht op ouders; Zorgen, problemen en hulpbronnen van ouders van minderjarige kinderen
Download de publicatieWaarom dit onderzoek?
Eerder heeft het SCP gemeentebesturen opgeroepen om meer aandacht te hebben voor de ondersteuning van mensen met complexe problemen. In dit onderzoek schetsen we een beeld van mensen die niet alleen te maken hebben met een stapeling van problemen op verschillende terreinen, zoals problemen met het doen van het huishouden, financiële problemen of sociale problemen (grote draaglast), maar ook met een gebrek aan hulpbronnen, zoals inkomen of veerkracht (geringe draagkracht).
Het SCP beschouwt dit als een kwetsbare situatie. Het gaat om circa een op de tien volwassenen in Nederland.
Rapport: Zicht op zorgen
Het onderzoek onderstreept het belang van een brede blik op het dagelijks leven van mensen en het leveren van maatwerk bij hulp en ondersteuning. Er dient daarbij niet alleen naar de problemen van mensen gekeken te worden, maar ook naar de hulpbronnen waar zij over (kunnen) beschikken.
Zo kan het voor gemeenten en hulpinstanties zinvol zijn om in te zetten op het versterken van hulpbronnen van mensen. Daarnaast is het belangrijk dat mensen beter toegang tot ondersteuning hebben en dat de drempels die mensen ervaren om in aanmerking te komen voor voorzieningen in het sociaal domein worden weggenomen. Zo zou ook de informatievoorziening breder toegankelijk en eenvoudiger moeten zijn.
Deelrapport: Meer zicht op ouders
Dit rapport onderstreept het belang van domeinoverstijgend werken. Dan kan er meer inzicht komen waarom een gezin in een bepaalde situatie zit, wat mogelijk onderliggende problemen zijn en welk soort ondersteuning hier het beste op aansluit. Daarnaast laat het onderzoek zien dat juist ouders met zorgen en problemen over relatief weinig hulpbronnen beschikken en vaak niet kunnen terugvallen op hun netwerk. Er zou aandacht moeten zijn voor het versterken van hulpbronnen en de verwachtingen over ‘zelf- en samenredzaamheid’ moeten realistisch zijn.
Het onderzoek is gebaseerd op gegevens uit twee recente enquête-onderzoeken: de SociaalDomeinIndex 2021 en het onderzoek Gezondheid, zorg, Ondersteuning en Welzijn 2019-2021. Beide enquêtes bevatten kwantitatieve informatie over zelfstandig wonende volwassenen, met speciale aandacht voor mensen in een kwetsbare situatie.
De deelpublicatie over ouders maakt gebruik van dezelfde gegevens, en verdiept op de situatie van ouders met minderjarige kinderen.
