Nederlanders maken zich zorgen over hoe we in de toekomst samenleven. Veranderingen zoals vergrijzing, migratie, digitalisering en toenemende verschillen tussen groepen roepen vragen op over onderlinge verbondenheid, vertrouwen en solidariteit. Dit onderzoek laat zien hoe mensen kijken naar samenleven in de toekomst, waar zij kansen zien en waar spanningen ontstaan.
Grote waardering voor samenleven, maar zorgen over de toekomst
Veel mensen hechten sterk aan samenleven in diversiteit en aan wederzijds respect. Tegelijkertijd leeft de zorg dat tegenstellingen toenemen en dat het lastiger wordt om elkaar te begrijpen en vertrouwen.
Verschillen tussen groepen worden scherper ervaren
Met name verschillen in opleiding, inkomen en herkomst spelen een rol in hoe mensen de toekomst van samenleven beoordelen. Mensen ervaren ongelijkheid en uitsluiting als risico’s voor sociale samenhang.
Verwachtingen van overheid en samenleving
Nederlanders verwachten dat zowel de overheid als burgers verantwoordelijkheid nemen. De overheid moet zorgen voor eerlijke kansen en duidelijke kaders, terwijl burgers elkaar meer ruimte en begrip zouden moeten geven.
Waarom dit onderzoek?
De manier waarop mensen samenleven staat onder druk door maatschappelijke veranderingen. Inzicht in hoe Nederlanders deze ontwikkelingen ervaren is nodig om spanningen te begrijpen en escalatie te voorkomen.
Dit onderzoek biedt aanknopingspunten voor beleid dat sociale samenhang, vertrouwen en inclusie versterkt. Het helpt beleidsmakers, professionals en maatschappelijke organisaties om beter aan te sluiten bij zorgen en verwachtingen van burgers.
Het SCP combineerde grootschalige enquêtegegevens met verdiepende analyses naar opvattingen, ervaringen en verwachtingen van Nederlanders over samenleven nu en in de toekomst.
- SCP-enquêtes onder de Nederlandse bevolking
- Aanvullende survey- en contextdata over sociale samenhang, vertrouwen en maatschappelijke opvattingen
Auteurs
Isolde Woittiez, Bart van Hulst, Lisa Putman, Ingrid Ooms en Klarita Sadiraj.