Nieuw onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) laat zien dat veel mensen vrezen dat klimaatmaatregelen hun leven duurder zullen maken en vinden dat de kosten van klimaataanpak oneerlijk zijn verdeeld. Hoewel de steun voor veel klimaat- en energiemaatregelen vrijwel gelijk is gebleven, is de onvrede over de aandacht voor klimaat ten opzichte van andere maatschappelijke problemen toegenomen.
Beeld: © ANP
De meerderheid van de Nederlanders vindt het belangrijk dat Nederland bijdraagt aan het tegengaan van klimaatverandering, maar tegelijkertijd is de onvrede over klimaat toegenomen. “34% van de Nederlanders is bijvoorbeeld boos over de aandacht voor klimaat ten opzichte van andere belangrijke maatschappelijke problemen, tegen 24% in 2025. Toch is de steun voor veel klimaat- en energiemaatregelen vrijwel gelijk gebleven”, aldus Yvonne de Kluizenaar, onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau. “Zo is er brede steun voor investering in het openbaar vervoer en in verduurzaming van de industrie, voor hogere belasting voor vervuilende bedrijven, en voor investering in groene waterstof, wind op zee en batterijopslag. Daar staat tegenover dat er - net als eerder - ook maatregelen zijn waar juist heel weinig steun voor is, zoals een vlees- of zuiveltaks. De steun voor een vleestaks is (nog) kleiner dan in 2024.”
De bereidheid om zelf een bijdrage te leveren aan het tegengaan van klimaatverandering is eind 2025 lager dan in 2024. Veel mensen voelen zich onvoldoende gehoord en vinden dat de overheid te weinig rekening houdt met de belangen van burgers. Mensen hebben vaker het gevoel dat de regering naar de wensen van bedrijven luistert, dan naar burgers.
Let op onrechtvaardigheid
Veel mensen vinden dat de kosten van klimaataanpak oneerlijk verdeeld zijn. Respondenten geven daarbij aan dat rijkere mensen de lasten van maatregelen makkelijker kunnen dragen, meer mogelijkheden hebben om te verduurzamen en daardoor ook vaker kunnen profiteren van subsidies en van een lagere energierekening, terwijl dit niet – of veel minder sterk – geldt voor bijvoorbeeld huurders en mensen met lagere inkomens. “Veel mensen hebben het gevoel dat ‘grote vervuilers’ en dan met name grote bedrijven te weinig betalen, te weinig doen en worden ontzien, terwijl burgers relatief zwaar worden belast. Deze ervaren onrechtvaardigheid kan het draagvlak voor klimaatbeleid ondermijnen”, aldus Yvonne de Kluizenaar. Burgers vinden het belangrijk dat de vervuiler betaalt, de lasten naar draagkracht worden verdeeld, lage inkomens worden beschermd en grote bedrijven zichtbaar bijdragen.
De resultaten uit het onderzoek onderstrepen het belang van aandacht voor rechtvaardigheid en voor wat voor burgers belangrijk is bij de ontwikkeling van klimaatbeleid. Zeker waar maatregelen burgers raken, is het belangrijk de gevolgen voor verschillende groepen goed te doordenken, burgers te betrekken bij het maken van beleid en de gemaakte afwegingen toe te lichten.
Perscontact
Ben je journalist en heb je vragen naar aanleiding van dit nieuwsbericht? Neem dan contact op met onze persvoorlichter.