Veel woningeigenaren willen hun woning verduurzamen en hebben daar in principe ook de mogelijkheden voor. Toch blijft daadwerkelijke actie vaak uit. Dit onderzoek laat zien dat intenties en mogelijkheden niet automatisch leiden tot isolatiemaatregelen of de aanschaf van zonnepanelen. Verschillende praktische, financiële en psychologische belemmeringen houden woningeigenaren tegen. Om de verduurzaming van de woningvoorraad te versnellen, is aanvullend en beter gericht beleid nodig.
Veel bereidheid, beperkte actie
Ongeveer een kwart van de woningeigenaren heeft de afgelopen jaren stappen gezet om de woning te verduurzamen. De meeste mensen zien het belang van energiebesparing en duurzame energie, maar een groot deel blijft in de oriëntatiefase steken.
Isolatie en zonnepanelen blijven achter
Bijna de helft van de woningeigenaren heeft de isolatie van de woning nog niet verbeterd. Driekwart van de woningeigenaren met een geschikt dak heeft nog geen zonnepanelen geplaatst. Vooral grotere en ingrijpendere maatregelen worden vaak uitgesteld.
Belemmeringen verschillen per groep
Twijfels over kosten, onzekerheid over terugverdientijd, gebrek aan kennis en praktische zorgen (zoals verbouwoverlast of regelwerk) spelen een belangrijke rol. Deze belemmeringen verschillen sterk tussen groepen woningeigenaren, bijvoorbeeld naar inkomen, leeftijd en type woning.
Waarom dit onderzoek?
Volgens de Klimaatwet moeten in 2050 alle woningen in Nederland gebruikmaken van hernieuwbare energie en duurzame warmte. De verduurzaming van particuliere koopwoningen is daarbij essentieel. Zonder extra inspanning blijft het tempo van woningverduurzaming onvoldoende om deze doelen te halen.
Beleid gaat er vaak van uit dat mensen vanzelf in actie komen zodra zij willen verduurzamen en de middelen hebben. Dit onderzoek laat zien dat dit niet vanzelfsprekend is. Inzicht in de redenen waarom woningeigenaren wel willen, maar niet doen, helpt om beleid beter af te stemmen op de praktijk.
Het SCP analyseerde gegevens uit de Verkenning energietransitie (VET), een grootschalige enquête onder woningeigenaren. Daarbij is gekeken naar verduurzamingsintenties, daadwerkelijk gedrag, ervaren belemmeringen en verschillen tussen groepen. Met een latente-klassenanalyse zijn verschillende typen woningeigenaren onderscheiden, variërend van voorlopers tot terughoudenden.