Burgers, overheid of bedrijven: wie is aan zet?

Verschillende ideeën over verantwoordelijkheid 

Het SCP onderzocht hoe burgers en lokale ambtenaren denken over de verdeling van verantwoordelijkheden bij lokale duurzame energieprojecten. Daarbij ging het om de vraag: wie neemt het initiatief – burgers, bedrijven of de gemeente? In het onderzoek zijn drie situaties besproken: burgers aan zet, samenwerking tussen burgers en bedrijven, en gemeenten aan zet. De uitkomsten laten zien dat burgers en beleidsmakers deze situaties verschillend beoordelen. Wat de één wenselijk vindt, ziet de ander niet altijd als haalbaar. 

Wat wenselijk is, is niet altijd haalbaar 

Veel burgers vinden het belangrijk om zelf een rol te spelen bij lokale energieprojecten. Tegelijkertijd twijfelen zij of dat in de praktijk wel lukt. Zij maken zich zorgen over gebrek aan kennis en tijd, en over het risico dat niet iedereen kan meedoen. Ook vrezen zij dat een actieve rol vooral terechtkomt bij een kleine groep. Lokale ambtenaren kijken vaker naar wat praktisch en juridisch mogelijk is. Bij samenwerking met bedrijven is er vertrouwen in hun deskundigheid, maar ook zorg dat winstbelangen kunnen botsen met het publieke belang. Veel burgers zien de gemeente als de partij die het algemeen belang het beste kan bewaken, zolang daar voldoende middelen en wettelijke ruimte voor zijn. 

Eerst duidelijkheid over doelen 

Het SCP concludeert dat het belangrijk is om eerst duidelijk te maken wat het doel is van lokale energieprojecten. Denk aan een eerlijke verdeling, betrokkenheid van verschillende groepen en vertrouwen in het proces. Pas daarna kan worden bepaald wie welke rol krijgt. Ook is het nodig dat de overheid realistischer kijkt naar wat burgers kunnen en willen bijdragen. Dat helpt om beleid te maken dat uitvoerbaar is en op steun kan rekenen. 

Auteurs

Yvonne de Kluizenaar, Anja Steenbekkers, Wieke Blijleven