De overgang naar een klimaatneutrale samenleving raakt iedereen. Dit onderzoek laat zien dat er brede steun is voor het tegengaan van klimaatverandering, maar ook veel zorgen bestaan over de gevolgen van klimaatmaatregelen. Vooral betaalbaarheid, rechtvaardigheid en de verdeling van lasten spelen een grote rol in hoe mensen naar de klimaataanpak kijken.
Brede steun, maar ook zorgen
Veel mensen vinden het belangrijk dat er maatregelen worden genomen tegen klimaatverandering. Tegelijk maken zij zich zorgen over wat die maatregelen voor hen betekenen. Het gaat dan vooral om hogere kosten, zoals een duurdere energierekening, en om twijfel of de maatregelen wel genoeg effect hebben. Deze zorgen waren er al vóór corona en zijn tijdens de coronaperiode niet verdwenen.
Zorgen over eerlijkheid en kosten
Een groot deel van de bevolking vindt dat de kosten van klimaatmaatregelen niet eerlijk zijn verdeeld. Vooral de vraag wie het meeste betaalt – burgers of bedrijven – roept onvrede op. Mensen die financieel minder ruimte hebben, maken zich vaker zorgen over de gevolgen van de energietransitie. Voor hen voelt het risico op extra kosten groter.
Wie moet het voortouw nemen?
Volgens veel burgers ligt de grootste verantwoordelijkheid bij de overheid en bij grote bedrijven. Tegelijk vindt meer dan de helft dat ook huishoudens zelf iets moeten doen. Dit laat zien dat de energietransitie niet alleen gaat over techniek of economie, maar ook over hoe we als samenleving keuzes maken en rekening houden met verschillende groepen.
Waarom dit onderzoek?
Om klimaatdoelen te halen is brede betrokkenheid van burgers, bedrijven en overheden noodzakelijk. Inzicht in zorgen, opvattingen en verwachtingen van burgers is cruciaal om draagvlak voor klimaatbeleid te behouden en te versterken.
De uitkomsten laten zien dat klimaatbeleid directe gevolgen heeft voor kwaliteit van leven, bestaanszekerheid en ervaren rechtvaardigheid. Door hier rekening mee te houden kan beleid bijdragen aan meer betrokkenheid, minder polarisatie en een eerlijkere verdeling van lasten en opbrengsten.
Het SCP voerde een grootschalig kwantitatief onderzoek uit onder deelnemers van het LISS-panel. Daarnaast zijn recente metingen tijdens de coronaperiode gebruikt om ontwikkelingen in opvattingen over klimaat en energietransitie te volgen.