De manier waarop we in Nederland voedsel produceren en consumeren staat onder druk. Klimaatdoelen, biodiversiteit, voedselzekerheid en sociale rechtvaardigheid vragen om veranderingen in het voedselsysteem. Die veranderingen raken burgers, boeren, consumenten en beleidsmakers, maar spelen zich niet alleen binnen Nederland af. Het Nederlandse voedselsysteem is sterk internationaal verweven. Dat maakt sturen op duurzaamheid en brede welvaart complex.
In deze essaybundel verkennen experts vanuit verschillende disciplines wat die internationale verwevenheid betekent voor de beleidsruimte van de overheid en voor de kwaliteit van leven in Nederland en daarbuiten.
Het voedselsysteem als internationaal ‘wicked problem’
De Nederlandse voedselproductie en -consumptie zijn sterk afhankelijk van internationale handelsstromen, Europese regelgeving en mondiale ecologische grenzen. Keuzes die in Nederland worden gemaakt, hebben gevolgen voor mensen, natuur en voedselzekerheid elders. Daardoor is het voedselsysteem een zogenoemd wicked problem: complex, normatief beladen en zonder eenduidige oplossing.
Duurzaamheid vraagt om rechtvaardige afwegingen
De essays laten zien dat verduurzaming niet alleen een technische of economische opgave is, maar ook een sociale. Vragen over wie de lasten en baten draagt – binnen Nederland én internationaal – staan centraal. Rechtvaardigheid speelt daarbij een sleutelrol: beleid wordt eerder geaccepteerd als het als eerlijk, uitlegbaar en inclusief wordt ervaren.
Spanningen tussen beleid, praktijk en perspectieven
Er bestaan uiteenlopende perspectieven op het voedselsysteem, afhankelijk van iemands rol als boer, consument, migrant werknemer of beleidsmaker. Europese beleidsdoelen zijn bovendien niet altijd consistent. Dat vraagt om een integrale langetermijnvisie van de overheid, waarin ecologische, sociale en economische doelen samen worden afgewogen.
Waarom dit onderzoek?
Auteurs
Met bijdragen van: Noëlle Aarts (RU), Bettina Bock (WUR), Jeroen Candel (WUR), Hans Dagevos (WUR), Liesbeth Dries (WUR), Floor Haalboom (Era)