Steeds meer mensen combineren hun baan met zorg voor een naaste met gezondheidsproblemen. Zij verlenen mantelzorg. Dat brengt kansen en uitdagingen met zich mee.
In deze kennisnotitie staat hoeveel mensen mantelzorg geven, welke problemen zij ervaren en hoe werkgevers daarmee omgaan. Ook wordt gekeken naar verschillen tussen sectoren en naar ontwikkelingen door de jaren heen.
Ongeveer een kwart van de werkende mantelzorgers zegt dat de combinatie van werk- en zorgtaken problemen oplevert. Veel werkgevers bespreken met de medewerkers die dit betreft wat zij kunnen doen om ondersteuning te bieden.
Ondersteuning als combinatie mantelzorg en werk lastig is
Uit de kennisnotitie blijkt ook dat de combinatie van werk en mantelzorg meestal goed gaat. Ongeveer een kwart van de werkende mantelzorgers ondervindt enige tot veel problemen. Dan kan ondersteuning door de werkgever wenselijk zijn.
De meeste werkgevers die mantelzorgers met combinatieproblemen in dienst hebben, bespreken met hen of ze behoefte hebben aan ondersteuning. Het overgrote deel van de werkgevers die dit onderwerp bespreken, geeft vervolgens extra flexibiliteit in de werktijden aan één of meer van de betreffende mantelzorgers. Een kleiner deel van hen zet andere maatregelen in, zoals kortdurend verlof/extra vrije dagen, een kortere werkweek of extra thuiswerken.
Waarom dit onderzoek?
Veel mensen combineren betaald werk met mantelzorg. De verwachting is dat de druk om naasten te helpen tot 2040 toeneemt door onder meer de vergrijzing en overheidsmaatregelen die mantelzorg stimuleren. Tegelijkertijd wil de overheid dat mensen meer uren gaan werken, vanwege onder andere de personeelstekorten.
Meestal gaat de combinatie van werk en mantelzorg goed maar als mensen meer tijd gaan besteden aan hulp of werk, wordt afstemming mogelijk lastiger.
De SER heeft het SCP gevraagd om zo recent mogelijke gegevens over de mate waarin werkenden mantelzorg geven of combinatieproblemen ervaren, eventuele verschillen daarin tussen mannen en vrouwen, en tussen bedrijfssectoren. Ook wil de SER graag weten welke ondersteuning werkgevers geven aan personeel met combinatieproblemen. Deze kennisnotitie geeft een overzicht van de genoemde gegevens en vergelijkt ze met de uitkomsten van eerder SCP-onderzoek op dit terrein.
De SER gebruikt deze gegevens voor een advies over de ondersteuning van werkende mantelzorgers.
De notitie is ook bedoeld voor beleidsmakers, werkgevers en andere betrokkenen. Het doel is om inzicht te geven en aan te zetten tot passende ondersteuning voor werkende mantelzorgers.
Het onderzoek combineert grootschalige, tweejaarlijkse enquêtes onder werkenden, niet-werkenden en werkgevers. Er is gekozen voor een brede definitie van mantelzorg, en analyses zijn uitgevoerd met aandacht voor statistische betrouwbaarheid en sectorale verschillen. De resultaten zijn waar nodig gecorrigeerd voor kleine steekproeven en afwijkende omstandigheden, zoals de coronapandemie.
