Arbeidsorganisaties zijn cruciaal voor een inclusieve samenleving. Op de werkvloer krijgen mensen de kans om samen te werken en verschillen te overbruggen. Juist nu, met personeelstekorten, blijkt dat inclusieve organisaties medewerkers beter behouden en ziekteverzuim beperken. De overheid stimuleert diversiteit en inclusie, maar beleid richt zich vaak op instroom, minder op doorstroom en werkvloer. Tegelijkertijd zien we een terughoudende trend. Deze kennisnotitie onderzoekt hoe arbeidsorganisaties verbinden, vanuit het perspectief van werknemers met een migratieachtergrond. Hoe staan we ervoor en hoe ziet de weg voorwaarts eruit?
We focussen op diversiteit naar herkomst en de ervaringen van werknemers met een migratieachtergrond, maar kijken ook naar een breder verband. De verbindende betekenis van arbeidsorganisaties is namelijk ook van belang voor andere groepen die te maken hebben met uitsluiting of achterstelling. Deze kennisnotitie bestaat uit drie studies, met elk een andere invalshoek.
Met de eerste studie gaan we na hoe veel diversiteit tussen 2012 en 2022 toenam, in de werkomgeving van verschillende groepen Nederlandse werkenden. Een diverse werkvloer betekent hier dat collega’s van elkaar verschillen in de landen waar zij zelf of hun ouders werden geboren.
Met de tweede studie gaan we in op de verschillen tussen meer en minder diverse organisaties in de mate waarin werkenden met een migratieachtergrond deze als inclusief ervaren. Dit lezen we af aan de mate waarin zij uitsluiting en achterstelling ervaren. Met verschillende analyses gaan we na hoe we de verschillen tussen organisaties kunnen begrijpen.
Met de derde studie gaan we op zoek naar wat het zo moeilijk maakt voor werkenden die uitsluiting of discriminatie ervaren om zich uit te spreken. Uitgangspunt is hier dat mechanismen van uitsluiting en achterstelling vaak niet goed zichtbaar zijn en dat open communicatie nodig is in de weg naar meer inclusieve en verbindende organisaties. Op basis van interviews met werkenden met (vooral) een migratieachtergrond gaan we in op de situaties waarin zij uitsluiting of achterstelling in hun werkomgeving ervaren. We kijken daarbij naar de factoren die bepalen of zij deze aankaarten en hoe organisaties hierin verandering kunnen brengen.
Waarom dit onderzoek?
Inclusieve arbeidsorganisaties zijn hard nodig in het licht van het toenemend personeelstekort. Dit groeiende tekort vormt een rem op de economie en maatschappelijke doelen op terreinen als wonen, verduurzaming, defensie, de zorg en het onderwijs. Onder Nederlanders met een migratieachtergrond zijn veel mensen die meer zouden willen en kunnen werken dan ze doen; daar valt dus veel winst te behalen. Organisaties met een inclusieve cultuur zijn beter dan andere organisaties in staat personeel te behouden, ziekteverzuim te beperken en goede resultaten te behalen met een divers medewerkersbestand.
Diversiteit leidt niet vanzelf tot inclusie. Actief beleid blijft nodig om uitsluiting tegen te gaan en een veilige werkomgeving te creëren. Dit is niet alleen belangrijk voor gelijke kansen, maar ook voor organisaties zelf: inclusieve werkgevers zijn beter in staat personeel te behouden, ziekteverzuim te beperken en de kracht van diversiteit te benutten. In het streven naar meer inclusieve organisaties, zouden werkgevers meer gebruik kunnen maken van de ervaringen en inzichten van medewerkers. Dit vraagt om meer aandacht voor de onderbelichte perspectieven van werknemers die met uitsluiting te maken hebben.
In de eerste studie onderzoeken we hoe veel diversiteit tussen 2012 en 2022 toenam, in de werkomgeving van verschillende groepen Nederlandse werkenden. Deze studie is gebaseerd op registercijfers. Met de tweede studie gaan we in op de verschillen tussen meer en minder diverse organisaties in de mate waarin werkenden met een migratieachtergrond deze als inclusief ervaren. Voor deze studie combineren we registercijfers met enquêtegegevens. Met de derde studie gaan we op zoek naar wat het zo moeilijk maakt voor werkenden die uitsluiting of discriminatie ervaren om zich uit te spreken. Dat doen we op basis van interviews.
- Ervaren discriminatie
- CBS microdata
Auteurs
Gerelateerde publicaties
Arbeidsmarkt in kaart: werkgevers
Arbeidsmarktkrapte
Lees verderKwetsbare groepen op de arbeidsmarkt
Lees verderDe veranderende wereld van werk
Lees verderArbeidsmigratie en sociale cohesie in Nederland
Lees verderEen lange weg: De ondervertegenwoordiging van vrouwen in management en top nader verklaard
Lees verder