We richten onze kennisontwikkeling ook op de sociaal-maatschappelijke effecten van crisissituaties en -maatregelen. Hoe veerkrachtig is de maatschappij onder zulke omstandigheden en hoe kunnen we haar daar beter tegen wapenen? Denk bijvoorbeeld aan crisissituaties als gevolg van bijvoorbeeld geopolitieke spanningen, infectieziekte uitbraken en natuurrampen. De coronapandemie en de energiecrisis die ontstond na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne hebben recent al laten zien dat crisissituaties grote gevolgen hebben voor het dagelijkse leven van mensen.
Weerbaarheid in crisissituaties is een vraagstuk met veel verschillende lagen. Het gaat niet alleen om fysieke veiligheid zoals hoge dijken en institutionele voorbereiding zoals crisisdraaiboeken. Hoe weerbaar we als samenleving zijn, hangt ook sterk af van de mogelijkheden van individuen en gemeenschappen om veerkrachtig te reageren. En hoe we uit een crisis komen als maatschappij wordt ook bepaald door de mate waarin er in crisisbesluitvorming rekening wordt gehouden met de sociaalmaatschappelijke impact van een crisis. Zoals de impact van overheidshandelen tijdens crises op het welbevinden van verschillende groepen, de sociale samenhang tussen mensen en het vertrouwen van burgers in de overheid. Tijdens bijvoorbeeld de coronacrisis was hier niet altijd voldoende aandacht voor.
Veerkracht van de samenleving
Wij onderzoeken de weerbaarheid en veerkracht van individuen en gemeenschappen. Kunnen zij herstellen van grote schokken, zich aanpassen aan nieuwe situaties en ook in veranderde omstandigheden blijven functioneren? En welke bouwstenen zijn daar voor nodig?Gemeenschapszin en georganiseerde verbanden van burgers spelen een belangrijke rol. Maar er is de komende tijd meer onderzoek nodig naar hoe veerkrachtige gemeenschappen ontstaan, wat hun functioneren bepaalt, en welke rol zij kunnen vervullen in crisissituaties.
Met ons onderzoek kijken we voorafgaand aan, tijdens en in de nafase van crises hoe de samenleving er in sociaal-maatschappelijk opzicht voorstaat, en wat de uitwerking en mogelijke effecten van dreigingen, crisesontwikkelingen en overheidshandelen op dit maatschappelijke beeld zijn. We hebben daarbij specifiek aandacht voor kwetsbaarheden en risicogroepen zoals ouderen en jongeren.