Hoe kijken Nederlanders met een migratieachtergrond naar de politiek? Tellen zij mee? In hoeverre voelen zij zich gerepresenteerd en hebben ze vertrouwen in de politiek? Voor deze publicatie deed het SCP onderzoek naar ervaren representatie, institutioneel vertrouwen en politieke participatie bij personen met een migratieachtergrond.
Nederlanders met een migratieachtergrond hebben minder vertrouwen in de politiek en voelen zich vaker niet door de politiek vertegenwoordigd dan Nederlanders zonder een migratieachtergrond. Mensen met een migratieachtergrond vinden vaak dat de politiek niet naar hen luistert en dat onderwerpen die zij belangrijk vinden worden gebagatelliseerd of aan de kant worden geschoven. Gevoelens van uitsluiting spelen hierbij een belangrijke rol: dat zij, en de politici in wie zij zich herkennen en met wie zij zich identificeren, politiek niet volwaardig meedoen en meetellen.
Waarom dit onderzoek?
Onze democratie functioneert optimaal als iedereen kan participeren, gehoord en vertegenwoordigd wordt en dit ook zo ervaart. Het is dus zorgelijk als een grote groep Nederlanders het idee heeft dat de politiek er niet is ‘voor mensen zoals zij’ en minder geneigd zijn te gaan stemmen. Zo kan er een vicieuze cirkel ontstaan: problemen van kiezersgroepen die minder participeren krijgen minder aandacht, het gevoel er niet toe te doen wordt groter en dat leidt vervolgens tot een grotere ervaren kloof met de politiek en nog minder politieke aandacht.
Om dit te veranderen, kan de politiek zelf een rol spelen. Allereerst door na te denken over manieren waarop ondervertegenwoordigde groepen gelijkwaardige toegang krijgen tot alle onderdelen van het Nederlandse politieke systeem, zoals het parlement, gemeenteraden, maar ook tot bestuurlijke functies zoals burgemeesters en wethouders. Politieke partijen kunnen zelf ook actiever werken aan diversiteits- en inclusiebeleid binnen hun organisatie.
Een overheid die weet wat er speelt
Naast meer aandacht voor diversiteit en inclusie verwachten Nederlanders met een migratieachtergrond een goed presterende overheid die weet wat er bij hen speelt en hun problemen serieus neemt. Daarin verschillen Nederlanders met en zonder migratieachtergrond niet van elkaar.
Echt meedoen in de samenleving
Daarom is het belangrijk dat mensen van uiteenlopende groepen (met en zonder migratieachtergrond) als waardevolle en belangrijke leden van de samenleving worden beschouwd. Dat ze echt meedoen in de samenleving en dat gevoel ook hebben. Dat is niet makkelijk, maar wel nodig voor het bevorderen van politieke vertegenwoordiging en vertrouwen in het politieke systeem.
Voor dit onderzoek maakten we gebruik van surveyonderzoek en hielden we focusgroepen en individuele interviews.
Auteurs
Jaco Dagevos, Floris Vermeulen (UvA), Nella Geurts (Radboud Universiteit), Jurjen Iedema, Ruşen Koç en Niels Spierings (Radboud Universiteit)
