Het aantal mantelzorgers in Nederland groeit. Steeds vaker zijn het mannen, ouderen en werkenden die mantelzorg verlenen. Het aantal ernstig belaste mantelzorgers neemt ook toe. In het rapport Mantelzorg in beweging geeft het SCP inzicht in de recente cijfers en ontwikkelingen rondom mantelzorg. Op basis van enquêtes worden kenmerken van mantelzorgers, hulpontvangers en de geboden ondersteuning beschreven. Daarnaast laat het rapport zien hoe mantelzorg zich in de periode 2014 tot 2024 heeft ontwikkeld.
Toename mantelzorg
Sinds 2014 onderzoekt het SCP hoe mantelzorg zich ontwikkelt. In 2024 gaf 39% van de Nederlanders mantelzorg, (gegroeid tot ruim 5,5 miljoen mensen), tegenover 33% in 2014. Hoewel vrouwen nog steeds het meeste mantelzorg verlenen, neemt het aantal mantelzorgers sterker toe bij mannen. De vraag naar zorg neemt toe door een toenemend aantal oude ouderen,, personeelstekorten en beleid dat inzet op langer zelfstandig wonen. Hierdoor neemt ook de druk op mantelzorg toe.
Aandacht voor ernstig belaste mantelzorgers
Vooral ouders van kinderen met een beperking en mensen die voor hun partner zorgen, ervaren vaak een ernstige belasting. Zij zorgen vaak langdurig en intensief. Jongere mantelzorgers, tussen de 18 en 34 jaar, voelen zich steeds vaker ernstig belast. Dit hangt mogelijk samen met de algemene trend van een groeiende druk op jongeren.. Het bieden van ondersteuning aan mantelzorgers om overbelasting te voorkomen, is belangrijker dan ooit, aldus het SCP.
Factsheet
In het factsheet van Mantelzorg in beweging geeft het SCP een overzicht van recente cijfers.
Waarom dit onderzoek?
Kennis over mantelzorg is cruciaal om goed geïnformeerd de discussie te kunnen voeren over de houdbaarheid van onze langdurige zorg en ondersteuning, de tekorten op de arbeidsmarkt en de draagkracht van de samenleving. De Tweede Kamer heeft het SCP gevraagd of en wanneer het onderzoek uit 2019 van het SCP herhaald kan worden en hoe de vinger aan de pols gehouden wordt ten aanzien van de stand van zaken rond mantelzorg en informele zorg.
De vraag naar zorg neemt toe. Dit komt onder meer vanwege het aantal ouderen dat zelfstandig woont en het aantal mensen dat verschillende gezondheidsbeperkingen tegelijk heeft. Ook wordt verwacht dat het personeelstekort in de zorg verder zal stijgen. Deze ontwikkelingen leiden er naar verwachting toe dat de langdurige zorg verder onder druk komt te staan en dat het beroep op mantelzorg zal toenemen. Mantelzorg vormt een belangrijk pijler voor de houdbaarheid van de langdurige zorg en ondersteuning. Daarom is het belangrijk om zicht te houden op hoe de mantelzorg zich ontwikkelt.
De resultaten in dit rapport zijn gebaseerd op een enquêteonderzoek dat samen met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is uitgevoerd; het Informele Zorg Onderzoek (IZG) en het Informele Hulp Onderzoek (IHO). In de enquêtes werd gevraagd of mensen in de twaalf maanden ervoor hulp boden aan bekenden met gezondheidsproblemen. Deze mantelzorgers werden vervolgens bevraagd over de hulp die zij geven en hoe zij die ervaren. De enquêtes vonden eind 2014, eind 2016, eind 2019 en eind 2024/begin 2025 plaats. Door deze uitkomsten met elkaar te vergelijken, zijn de veranderingen in de tijd vastgesteld.
Dit onderzoeken we ook
Later dit jaar zullen nog drie publicaties over mantelzorg volgen. Het volgende rapport Combinatie werk en mantelzorg vanuit het perspectief van mantelzorgers, werkgevers en andere stakeholders zal eind juni worden gepubliceerd. Op 10 november a.s. (de dag van de mantelzorger) organiseren we een symposium organiseren over mantelzor in Pakhuis de Zwijger.