In september 2020 presenteerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) de tweeledige publicatie De sociale staat van Nederland 2020 en de verkorte versie Kwaliteit van leven in onzekere tijden – De sociale staat van Nederland op hoofdlijnen. Deze rapporten schetsen een breed en gedetailleerd beeld van hoe het gaat met Nederlanders in de jaren voorafgaand aan en tijdens de eerste maanden van de coronacrisis.
Traditioneel brengt de volledige Sociale Staat ontwikkelingen over een decennium in kaart, variërend van bevolking en economie tot onderwijs, arbeid, maatschappelijke participatie en gezondheid, en laat zien hoe objectieve omstandigheden en subjectief welzijn zich in de tijd hebben ontwikkeld. Daarbij valt op dat hoewel de objectieve kwaliteit van leven – gemeten via indices zoals inkomen, werk en woonomstandigheden – in de jaren tot 2019 stabiel bleef of licht verbeterde, de tevredenheid met het eigen leven al lange tijd hoog was en weinig veranderde.
Impact corona
De kortere op hoofdlijnen-publicatie verduidelijkt deze kernpunten en richt zich expliciet op de impact van de coronacrisis, die plotselinge economische terugval, beperkingen in sociale contacten en zorgen over gezondheid, werk en toekomstperspectieven met zich meebracht. De pandemie zette druk op onderdelen van de kwaliteit van leven, zoals sociale participatie en eenzaamheid, en kan op langere termijn sociale en economische ongelijkheden verdiepen. Het SCP waarschuwt dat nieuwe problemen bovenop bestaande knelpunten komen, en benadrukt dat het behoud van welvaart en welbevinden brede en integrale beleidsmaatregelen vraagt.