Op de SCP-themabijeenkomst Brede welvaart: een nieuw perspectief in april 2022 stonden onderzoekers en ondernemers stil bij de vraag wat brede welvaart eigenlijk betekent, en wat er voor nodig is om het te bevorderen. Brede welvaart gaat verder dan traditionele economische groei en meet ook welzijn, sociale samenhang, gezondheid en duurzaamheid. Het idee is om maatschappelijk succes niet alleen te koppelen aan winstcijfers, maar aan de kwaliteit van leven van mensen en de samenleving als geheel.
Een centraal onderwerp was de rol van het bedrijfsleven. VNO-NCW en het SCP riepen ondernemers op om niet alleen economische waarde te creëren, maar ook maatschappelijke waarden actief na te streven. SCP-directeur Kim Putters gebruikte de metafoor van nobele wilden: ondernemers die niet alleen winst nastreven, maar ook durven te investeren in sociale en ecologische doelen. Ook als dat betekent dat ze buiten de traditionele paden moeten treden.
Verandering begint klein
Voorbeelden uit de praktijk illustreren deze beweging: bedrijven die oudere medewerkers ontlasten, technieken ontwikkelen om sociale problemen aan te pakken of vrijwilligersinzet bij maatschappelijke uitdagingen stimuleren. De aanwezige ondernemers spraken ook over belemmeringen, zoals regelgeving en interne bedrijfscultuur. Maar ze benadrukten dat echte verandering vaak klein begint; een andere manier van werven, meer oog voor diversiteit of extra scholing voor kwetsbare groepen.
Typisch Nederlandse ambitie
In een voorgelezen column verduidelijkte journalist Yvonne Zonderop dat brede welvaart een typisch Nederlandse ambitie is: niet alleen materieel welzijn, maar een inclusieve, sociale en duurzame toekomst. Ze waarschuwde dat economische stagnatie en politieke polarisatie samenhangen ,en dat brede welvaart alleen kan slagen als verschillende partijen - overheid, bedrijven en burgers - samen keuzes durven te maken die verder reiken dan winst op korte termijn.
“Wanneer de politiek achterblijft om stappen te zetten richting brede welvaart, mogen bedrijven best het voortouw nemen.”
Kim Putters, oud-directeur SCP
Waarom dit onderzoek?
Nederland staat voor grote, samenhangende opgaven: groeiende ongelijkheid, druk op de arbeidsmarkt, klimaatverandering en afnemend vertrouwen in instituties. Traditionele economische indicatoren als groei van het bbp bieden onvoldoende houvast om deze problemen te begrijpen en aan te pakken. Zonder een breder perspectief dreigt beleid dat weliswaar economische groei oplevert, maar ten koste gaat van welzijn, sociale cohesie en toekomstbestendigheid.
Brede welvaart is niet alleen een taak van de overheid, maar ook van bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers. Door de rol van ondernemers expliciet te benoemen, wordt abstract beleid met concrete praktijk verbinden. Dat biedt handvatten voor een andere manier van denken over succes, verantwoordelijkheid en waardecreatie, en voedt zo het publieke debat over de koers van de Nederlandse samenleving.
Het SCP organiseerde een themabijeenkomst waarin onderzoekers, beleidsmakers en ondernemers met elkaar in gesprek gingen over brede welvaart. De inzichten zijn gebaseerd op wetenschappelijke kennis van het SCP, aangevuld met praktijkervaringen en reflecties van deelnemers. De bijeenkomst werd inhoudelijk verdiept met een essay en een gesproken column, waarin de thema’s analytisch en beschouwend zijn uitgewerkt.
Gerelateerde publicaties
Brede welvaart en kwaliteit van de samenleving
Lees verderReflectie brede welvaart: Prinsjesdag 2024
Lees verderOnderzoeksverslag Effecten van beleid op welbevinden
Lees verderBredewelvaartsanalyse van woningisolatie
Lees verderVerhoging van minimumloon en bijstand als wondermiddel voor welvaart en welbevinden van de lage inkomensgroep?
Lees verderBeleidsvisies, burgervisies en gedragingen