Verankering van brede welvaart in de begrotingssystematiek

Sinds 2021 werken de drie planbureaus daarom samen aan een nieuwe manier van kijken naar beleid. Hun inzet is om brede welvaart – de kwaliteit van leven hier en nu, later en elders – structureel te verbinden aan de rijksbegroting. Dat betekent niet dat geld er niet meer toe doet, maar wel dat het niet langer de enige maatstaf is. In deze voortgangsrapportage beschrijven de bureaus hoe zij bouwen aan een gezamenlijk analysekader dat beleidskeuzes langs meerdere dimensies kan beoordelen. 

Acht thema’s

Centraal staat een raamwerk met acht thema’s, waaronder gezondheid, subjectief welzijn, onderwijs, sociale samenhang en natuurlijk kapitaal. Deze thema’s vormen samen een integraal beeld van maatschappelijke vooruitgang. Het rapport laat zien hoe deze dimensies met elkaar samenhangen en waar spanningen kunnen ontstaan: beleid dat economisch gunstig is, kan bijvoorbeeld negatieve gevolgen hebben voor milieu of sociale cohesie. Juist die afruilen willen de bureaus beter zichtbaar maken. 

Rijkere afweging

Het document is nadrukkelijk geen eindpunt, maar een tussenstand. De planbureaus schetsen een ontwikkelagenda voor de komende jaren, waarin indicatoren worden verfijnd en instrumenten worden ontwikkeld die daadwerkelijk inzetbaar zijn in de begrotingscyclus. Het uiteindelijke doel is een rijkere politieke afweging, waarin niet alleen de vraag ‘wat kost het?’ centraal staat, maar ook ‘wat levert het op voor het leven van mensen – nu en straks?’. 

Auteurs

SCP: Sarah Hardus en Roelof Schellingerhout  
CPB: Stefan Thewissen 
PBL: Melchert Reudink en Olav-Jan van Gerwen